Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wetenschap. Niet alleen dat hierdoor uitstekende mannen van den leerstoel geweerd werden; het was bovendien een blok aan het been voor hen, met wie dit niet het geval was. Zij moesten zich in allerlei bochten wringen om aan de veroordeeling van onwetenschappelijk tot zelfs door studenten te ontkomen ')."

Yergete men niet: tijdens het ancien régime bestonden er in Frankrijk veelszins strenge bepalingen, doch de practijk was zeer toegefelijk. Met de revolutie keerde deze toestand goeddeels juist om: terwijl men luide het geroep van vrijheid klinken deed, bereikte de tyrannie eene gelukkig weinig gekende hoogte.

Ik eindig met naar het begin terug te keeren. In de Voorrede zegt de Schrijver, dat eene der voornaamste redenen, die hem tot deze uitgave hebben bewogen, hierin gelegen is, dat weder het verband wordt miskend, hetwelk „er bestaat eenerzijds tusschen 1813 en volgende jaren en anderzijds tusschen de revolutie van 1795 met hetgeen er op gevolgd is. Men is er weder op uit, de beteekenis dier revolutie in de schaduw te stellen, men sluit de oogen daarvoor, dat met haar de staatseenheid niet alleen , maar ook het streven naar staatshervorming hunne intrede hebben gedaan in ons vaderland."

Is de beschouwing, in het laatste deel dezer woorden uitgesproken, wel in ieder opzicht juist te achten ? Reeds Groen van Prinster er merkte omtrent die omwenteling het volgende op: „In het oordeel lag ook een zegen. In den storm een sedert lang gewenschte verversching der

') Cf. Mr. Teilegen, t. a. p., bl. 210: „Eene schaduwzijde van do vroegere inrichtingen (voor liooger onderwijs was voorzeker geweest de band, die ze vastklonk aan de denkbeelden van Calvijn De rechtzinnigheid drukte als eene nachtmerrie op den beoefenaar der wetenschap. Niet alleen dat hierdoor uitstekende mannen van den leerstoel geweerd werden; het was bovendien een blok aan het been voor hen, met wie dit niet het geval was. Zij moesten zich in allerlei bochten wringen, om de ketterjacht van predikanten en kerkeraden te ontkomen."

Sluiten