Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

atmosfeer en vernieling van hetgeen niet levenswaard was. Gebrekkige en ziellooze vormen, met velerlei verkeerdheid en misbruik in verband, werden weggevaagd. De weg tot doortastende maatregelen werd gebaand Doet eene misdadige hand eene gansche stad ten prooi der vlammen worden, zal dan echter het oordeel omtrent de daad zelve gewijzigd worden door de omstandigheid, dat ten gevolge dier daad ook zijn opgeruimd de onoogelijke sloppen en vunzige krotten, naar wier verdwijning reeds lang, doch te vergeefs, was verlangd?

Met de revolutie kwam — het zal niet ontkend worden — ook de staatseenheid tot stand. Doch is zij daarom ook eene vrucht van die revolutie te heeten? Volgens den hoogleeraar .) o rissen was hare vestiging veeleer slechts eene quaestie van tijd1). En kan wel worden beweerd, dat er vóór 1795 zelfs niet een streven naar staatshervorming gevonden werd? Ook dit wordt ons door laatstgenoemden schrijver anders geleerd. Ja , ook was er metterdaad een en ander gewijzigd 3). Nog wist Van de Spiegel als raadpensionaris onderscheidene veranderingen aan te brengen 4). Gelijksoortige drang der omstandigheden, als in 1872 een einde had gemaakt aan het eerste stadhouderlooze tijdvak, had in 1747 het erfstadhouderschap in het leven geroepen, waardoor de Prins, meer nog dan te voren, voor het volk „in werkelijkheid het hoofd van den staat was" °). Van de grootere macht werd echter een te zuinig gebruik gemaakt. Metter-

') Handboek der Geschiedenis van het Vaderland, vierde druk, bl. 673.

") De overgave van Amsterdam in Januari 1795, bl. 5.

3) Ook ten aanzien van Frankrijk ziet inen het dikwerf voorgesteld, als waro de revolutie onvermijdelijk geworden door den tegenstand van een tegen iedere verbetering hardnekkig gekant behoud. Hoe weinig zoodanige teekening met de werkelijkheid overeenstemt, heb ik gepoogd aan te toonen in l>e Fransche Revolutie, bl. 11 en volg.

4) Cf. Jorissen, t. a p. , bl. 18 en bl. 37. De la Bassecour Caan, Schets van den Regeeringsvorm der Nederlandsche Republiek van 1515--1795, bl. 173.

5) Jorissen, t. a p., bl. 2.

Sluiten