Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

derwij sten doopt! dus luidt van dat instituut de stichtingsbrief. »Woord en Sacrament", zietdaar de grondlijnen van het bestek, waarnaar het instituut wordt opgetrokken. Immers, noch de prediking van dat Woord, noch de dienst van dat Sacrament, is een organische werking. Ze onderstellen menschelijk bewustzijn, ze behoeven menschelijke ordening, ze eischen een menschelijke daad. Ze werken niet van zelf, maar door den mensch als instrument des Heeren. Geen groeien op den wortel, maar stichting op den grondslag is hun beeld.

Men dwaalt derhalve, zoo men de kerk slechts opvat als vereeniging van gelijkgezinden, ter openbaring van wat in hen is. Niet zij is het orgaan der menschheid, maar de mensch wordt uit haar moederschoot als haar orgaan verwekt. Zij is vóór den mensch, want ze baart hem. Ze staat boven den mensch, want ze voedt hem op. «Een moeder is ze —naar het schoone woord van Calvijn — wier schoot ons niet slechts droeg, wier borst ons niet slechts zoogde, maar wier teedere zorg ons tot aan den eindpaal des geloofs geleidt". » Wien God tot vader wordt/' zoo schreef hij, »heeft Hij de kerk tot een moeder gegeven, en zonder haar moederlijk opvoeding, is er niemand die tot wasdom gedijt". De kerk onze moeder! zietdaar het schoone beeld M. II. dat èn het organisme èn het instituut zoo treffend uitdrukt. Haar schoot schonk ons het leven, haar zorge voedt ons op.

Maar juist die »opvoeding" maakt het instituut volstrekt onmisbaar. Waar elk kind van nieuws begint, zijn eigen weg zich baant en aan zich zelf wordt overgelaten, is van opvoeding geen zweem. Opvoeding is juist, een brengen tot het kind van den schat, die dusver werd gewonnen, een leiden van allen op den reeds effen baan. Opvoeding bedoelt juist tevoorschijnlokking, voeding en besnoeiing van het vol organische leven, naar een vaste gedragslijn, die met bewustheid gekozen is, naar een onwrikbaar beginsel, dat geheel de omgeving beheerscht. Geen opvoeding dus waar geen regelmaat, geen kweekplaats waar geen orde is. Elke sfeer van opvoeding is organisme en instituut.

Sluiten