Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vandaar dat in de historie der kerk en in de geschiedenis van het Christelijk volksleven elke doortastende beweging altoos op zeer breedc basis begint.

Maar, natuurlijk, dat houdt geen stand.

Zoo blijft het niet.

Eer de groote massa slonk in de Gideonsbende, deinsde er telkens heel wat af.

Want, let wel, zoodra men voortschreed van het uitgangspunt naar den omtrek van het voorgestelde doel, kwam het aan op de vraag, tot op welke diepte ge den Naam van den Heere Christus Jezus door uw belijden en door uw streven in heel uw volks-existentie door wilt laten dringen.

En dan waren er, helaas, te allen tijde zeer velen, die het indringen van dien Naam (en de in dien Naam beslöten beginselen) slechts lot op zekere hoogte gedoogden.

De één riep: Alleen in het gemoed! Een milder man gaf toe, dat het mocht tot in de binnenkamer! En zoo ging het slechts bij kleine schreden voort en verder. Uit het gemoed naar de binnenkamer. Uit de binnenkamer naar de kerk. Uit de kerk in uw maatschappelijk optreden. Uit uw maatschappelijk optreden in do volksschool. Uit de volksschool in de politiek. Uit de politiek in het staatsrecht. Uit het staatsrecht in de universiteit. Uit de universiteit in de wetenschap. En eindelijk uit de wetenschap in die diepte dier algemeen menschelijke beginselen, die de eigenlijke roerselen zijn van elk nationaal bestaan.

De Naam van den Christus staat nimmer stil, maar is als een oliedrop, die rusteloos verder doordringt.

Hij kan niet tot ruste komen, eer hij, evenals uw persoonlijk leven, zoo ook uw volks-existentie tot aan den buitensten omtrek doortrokken hebbe.

Vandaar die ijzeren consequentie, waarmeê zulk een proces doorgaat, en de logische drijfkracht, die alle persoonlijke berekening omverwerpt.

Zeg op de markt des publieken levens niet anders dan dit ééne: dat ge Evangeliebelijder zijt! en vanzelf Wordt uit dien belijder een geheel afwijkend staatsman-, en uit dien anderen staatsman een geheel ander staatsrecht; en uit dat andere staatsrecht een geheel nieuwe, anders loopende vólksontwikkeling geboren.

Maar, en dit nu is het verschijnsel, dat zich bij "zulk een proces onmiddellijk voordoet, bij dat verder doordringen van den Naam des Heeren deinzen er nu uit den kring van hen, die eerst meê optrokken, telkens enkelen af.

Ze doen dit niet meest uit boosheid, noch ook altoos uit jaloersche benijding, maar eenvoudig omdat ze andere mensehen zijn; op een anderen wortel stoelen; zich kinderen anderes geestes gevoelen; en even deswege die streng-logische consequentie van de alles doordringende macht van den Naam des Heeren noch willen noch meê aandurven.

Beets schreefhetaan Groen in 1869: „Gij zijt mijn meerdere, maar ik ben een andere!"

En toen de oude Chantepie de la Saussaye, na afloop der Zeister conferentie in 1873, aan schrijver dezes voor het laatst de hand drukte, sprak hij het onverholen uit: «Ik ben van een anderen geest dan gij 1"

En dit nu is het.

Omdat men saam beleed, en dus in de vage algemeenheden een zelfden tred hield, daarom had men zich aanvankelijk ingebeeld bijeen te hooren.

Sluiten