Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aanschaffen, zonder te zorgefif dat er ook lieden in uw kling zullen zijn, die het bespelen kunnen.

Deswege aarzelden Groens volgelingen dan ook niet. En zonder iemand dwang aan te doen, of iemand tot meêdoen te verplichten, hebben ze toen in 1880, als consequent uitvloeisel van het levensbeginsel onzer richting, den eisch van een vrije Christelijke school ook tot het Hooger Onderwijs doorgetrokken.

Doch, helaas, dit verbitterde.

Vooral deze Vrije Christelijke School voor Hooger Onderwijs wierd een steen des aanstoots, overmits de tegenstelling tusschen Groens en De la Saussayes Staatsbeschouwing zich juist hierin zoo principieel mogelijk openbaarde.

Hier kwam nog iets bij,

Steeds had Groen van Prinsterer in zijn gesprekken, zoowel als in zijn brieven, mij met aandrang toegeroepen: Richt uw pogen op de doorzetting der onderwijsquaestie, ja, maar toch ook vooral niet minder op vrijmaking van onze Hervormde Kerk.

De geest van een volk beslist voor de toekomst van een volk, en die geest wordt gevormd door school en kerk bei.

Ook dat deel van het principieel Program, ook dat artikel uit Groens wilsbeschikking, mocht dus niet rusten blijven, en al was het te voorzien, dat ook het geschil over dit vraagstuk den storm zou aanblazen, toch hing het van niemands wilkeur af, om stil te staan. Ge kunt nu eenmaal een beginsel niet aanvaarden, of straks drijft het zelf u voort.

Maar helaas, dit was voor de dissentiëerende vrienden te veel. Op die wijs wilden ze niet langer saamwerking, en geen andere peys wierd ons aangeboden dan op beding, dat het natuurlijk en noodzakelijk proces van de ontwikkeling onzer beginselen wilkeurig zou gestuit worden.

En dat beding nu mocht onzerzijds niet aanvaard. Dit ware zelfmoord plegen geweest.

Alles kon toegegeven. Toegegeven, dat men de Vrije Universiteit om haar niet-ethisch maarl gereformeerd karakter noch steunde, noch voor zichzelven verkoos. Toegegeven, dat de Standaard als orgaan van geheel onze richting de droite onzer partij even warm steunde als de mannen der gauche. Toegegeven zelfs, dat de beslissing over Art. 168 aan den rechter zou verblijven. Maar wat niet mocht noch kon toegestemd was, dat Art. 12 van ons Program alleen van de lagere school zou verklaard worden, noch ook dat Art. 20 van ons Program stilzwijgend zou worden geschrapt.

Welnu, op dit punt moest het dan ten leste wel tot een beslissing komen.

Onschuldig was mijn pen deze jaren, en neutraal inijn beleid zeker niet. Zelfs aarzel ik geen oogenblik, hier openlijk belijdenis te doen, dat veel van wat ik in deze jaren schreef, bij het herlezen den wensch bij mij doet opkomen, dat het andere, dat het beter, dat het meer naar den Geest des Ileeren mocht geschreven zijn.

Maar dit niet verhelende, mag ik mij evenmin den roem laten benemen, dat ik in geen enkel opzicht van den door u mij verleenden invloed misbruik heb gemaakt, om profijt te behalen voor particuliere inzichten.

Bij de stembus heb ik even warm voor de mannen der droite als voor de mannen der gauche geijverd. Terwijl ieder politiek blad de Vrije Universiteit aanviel, heb ik

Sluiten