Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ik haast mij er bij te voegen, dat ze elk heur oorzaak en dus heur onwraakbaar bestaansrecht vinden in den onhoudbaren kerkstaat, waarin we zijn. We wonen niet goed. We moeten verbouwen of verhuizen. Niemand, die het zich ontveinst. Zoo men het al ontkent, gelooft mij, dan legt meer vrees voor de koortsachtige spanning der crisis, dan kalme gerustheid ons dat woord op de lippen. Viel eens een diepe slaap op allen, en was het, of in ons droomen, als met een tooverslag, de crisis voleind en de zuivering gekomen ware, elk onzer immers zou dien droom willen vasthouden, als hij straks weer in de werkelijkheid ontwaakt. Niet de vrucht, wel de pijn der crisis, vreest men. Men voelt: het zou zóó wel beter wezen, maar wat vooraf moet komen, schrikt terug.

Dat oordeel durf ik uitspreken, M. H., want ik zie, dat het zoo is. Elk gesprek met leiders van de meest uiteenloopende richtingen, overtuigt mij telkens weder, dat diezelfde mannen die te midden van het marktgeschrei de crisis bezweren willen, toch in stilte, in de binnenkamer van hun hart, met nieuwe bouwplannen bezig zijn, en dat slechts het onmogelijk streven, om »zonder crisis de vrucht der crisis" te verkrijgen, de voltooiing hunner teekening vertraagt.

En hoe zou het ook anders, M. H.? Immers, zoowel dezerzijds als van de overzijde, weten we ontwijfelbaar, zegt elk kloppen van het hart het ons, gevoelen we tot in onze nieren, dat we gansch anderes geestes geworden zijn. En is dat zoo, wat, bid ik u, kan dan het samenwonen anders brengen, dan of verberging van beginsel, of rusteloozen strijd. En daarom, niet in naam van Christus, — want ik weet niet of ge dat allen verstaan zoudt, gelijk ik het bedoel, — maar met beroep op uwen zedelijken ernst, mij klemmend aan wat gij allen heilig noemt voor uw eigen hart, ja met mijn hand in uw geweten grijpend, vraag ik u, is er een jammerlijker schouwspel denkbaar, dan een kerk van Christus, die óf tot leugen doemt óf tot broederkrijg veroordeelt. Verzwijgen wat ons heilig is, of eikanderen verbijten, mag dat de keuze zijn voor Jezus' kerk, die juist vóór alles den leugen uitroeien, en de bitterheid bezweren moet.

Sluiten