Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gansch de toenmaals bestaande orde van zaken op. Zooals nooit schudde juist door dien aanval van het Christendom de geheele maatschappij op haar grondveste. Zelfs koninkrijken vielen en tronen wierden omgekeerd, en toen eindelijk het Kruis de afgoden verjoeg, was immers door scheiding en breuke geheel het gelaat des aardrijks veranderd. — Zoo bij het opkomen van het Christendom, en juist evenzoo ging het in de dagen der Reformatie toe. Ook toen wilde de continuïteit de geesten binden, de gevestigde orde van zaken de vrijheid aan banden leggen, en schold men het revolutie en muitziek verzet, zoo iemand den rok zonder naad niet wilde kussen. Maar de drang des Geestes was niet te stuiten. Het zout mocht niet zouteloos worden. En nogmaals kraakte het gebouw der valsche eenheid, en immers juist nogmaals door scheiding en breuke is toen de zuivering der kerken voleind.

En datzelfde nu wat het inbreken van het Christendom in de Heidenwereld en het losbreken van de kerken der Reformatie uit de Roomsche eenheid toont, datzelfde predikt ons evenzeer het lot der beste volken. Ons eigen volk heeft, niet door onvoorwaardelijk de gevestigde orde van zaken te eerbiedigen, maar juist door roemrijk de historische continuiteit te verbreken, zich onder de leiding van den eerste Oranje van Spanje vrijgemaakt. Niet door het gebaande spoor af te loopen, maar nogmaals door scheiding en breuke heeft Maurits, de tweede Oranje, ons in de dagen der Dordtsche Synode uit de hand der Staatschen verlost. En waarlijk niet door legitimistisch de feitelijk regeerende macht te eerbiedigen, maar nog eens door scheiding en breuke hebben de Van Hogendorps, de Van Limburg Stirums en de Van der Duyns ons van de Fransche overheersching bevrijd, om ons onze Princen van Orangiën te hergeven. Zoo is dan ons volk, neen, niet uit de continuiteit, maar juist integendeel uit de scheiding en breuke geboren als natie en als volk /w/'ljoren. Evenals in Engeland de val der Stuarts; en in Amerika, eerst de afwerping van het Britsclie juk, en toen de afwerping van het nog smadelijker juk der slavernij; en nog onlangs de vestiging der Duitsche eenheid, — waarlijk niet door geleidelijken overgang, maar alleen door scheiding en door breuke tot stand kwam. En als dan toch de uitkomst toont, hoe juist bij de uit zulk een breuke geboren volkeren, edeler kracht ontlook, heiliger zin den toon aangaf en deger vroomheid de harten ver-

Sluiten