is toegevoegd aan je favorieten.

Hedendaagsche moraal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bourgeoisie, de machts-vergoding door vorsten en staten — dit alles en nog veel meer heeft geboorte gegeven aan dien modernen mensch, welke thans in literatuur en kunst, in roman en drama den toon aangeeft en aan geen zedelijke wet en autoriteit meer gelooft.

Er is van dien modernen mensch eene beschrijving te geven, waardoor zijn karakter niet al te onduidelijk aan het licht treedt. Groot opgevoed, heeft hij hooge eischen leeren stellen aan het leven, maar ziet deze ten slotte alle onbevredigd. Het gewone leven, eerst volop genoten, blijkt weldra zoo arm en ledig te zijn, dat het zijne behoeften niet kan voldoen. Hij schept er daarom behagen in om luide te klagen over het aardsche bestaan, om uit de hoogte neer te zien op de onwetende schare, om de onwaarheid en nietigheid van het menschelijk leven meedoogenloos in het licht te stellen, om menschen te beschouwen als voorwerpen van psychologische vivisectie en pathologische anatomie. Het is hein in zijne werken van kunst 0111 geen zedelijke verheffing te doen ; maar hij teekent de ruwe, gemeene werkelijkheid, gelijk ze zich aan zijn oog voordoet, als door een noodlot, door een blinden drang, door demonische hartstochten beheerscht, en houdt haar zoo aan zijne verbijsterde tijdgenooten voor. En zelf jaagt hij in het gevoel zijner geniale grootheid naar iets nieuws, iets oorspronkelijks, iets dat het gewone leven van het alledaagsche publiek ver te boven gaat. Hij kan dat te gemakkelijker, wijl hij gewoonlijk los is van alle banden der maatschappij ; hij mijdt het huwelijk, veracht het gezin, beschouwt kinderen als ballast, bezit huis noch akker, en heeft hoogstens eene betrekking die van maand tot maand opzegbaar is. Zoo kan hij, zonder iets te verletten, naar hartelust zich wijden aan bespiegelingen over de ongeziene wereld, die achter den schijn der dingen zich verbergt. Weg daarom met het rati-