Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stantinus Augustus, quam etiam ego Licinius Augustus apud Mediolanum convenissemus atque universa, quae ad commoda et securitatem publicam pertinerent, in tractatu haberemus, haec inter cetera, quae videbamus pluribus hominibus profutura, vel imprimis ordinanda esse credidimus, quibus divinitatis reverentia continebatur, ut daremus et Christianis et omnibus liberam potestatem sequendi religionem, quam quisque voluisset". (Lactant. de mort. pers. 48).

Van de latere keizers trad alleen nog Iulianus (361—363) tegen het Christendom op, niet alleen in een boek, waarin hij het bestreed, maar ook door een maatregel, die de Christenen feitelijk uitsloot van de werkzaamheid als grammatici en rhetoren. Maar deze reactie duurde slechts kort: Iulianus' opvolgers begunstigden het Christendom, ja zelfs werden de rollen omgekeerd en werden de heidenen genoopt zich tegen den Christelijken invloed te verdedigen, zooals blijken kan uit den strijd om het altaar van Victoria, die zich onder Valentinianus II (375—392) afspeelde en waarvan men in deze bloemlezing een fragment aantreft. En Theodosius de Groote (379 395) vaardigde zelfs besluiten uit, die den heidenschen godsdienst geheel ten onder moesten brengen x). Het Christendom was van een „superstitio" staatsgodsdienst geworden; het heidendom kwijnde weg.

II

De eerste Christelijke geschriften zijn geschreven in het Grieksch, en de oudste apologieën van het Christendom behooren tot de Grieksche literatuur. Ook het eerste heidensche werk, dat het Christendom bestreed, de Xóyo; van den Platonischen

wijsgeer Celsus, verschenen omstreeks 178, was een Grieksch werk en het werd in het Grieksch beantwoord door Origenes, zij het eerst omstreeks 248. De eenige geschriften, die in de eerste anderhalve eeuw van onze jaartelling in het Latijn verschenen, zijn de eerste, nog vrij gebrekkige en zeer letterlijke, vertalingen van den Griekschen

) O. a. in 391. „Nemo se hostiis polluat, nemo insontem victimam caedat, nemo delubra adeat, templa perlustret, et mortali opere formata Simulacra siicniriaf"

Sluiten