Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

groote uitbreiding van het Nederlandsche ambtenaarscorps, ware het niet, dat het Moederland niet in staat zou zijn geweest voldoend bekwaam personeel voor zulk een zich steeds uitbreidend corps te blijven leveren. Om die laatste reden was men, geheel onafhankelijk van elke bijgedachte aan het scheppen van organen van autonomie, instede van tot plaatselijke vertegenwoordigers van het centrale bestuur steeds meer ambtenaren aan te stellen, genoodzaakt, een deel van de bevoegdheden van dat bestuur te delegeeren aan daartoe te scheppen organen van zelfbestuur. Decentralisatie evenwel, óók met als gevolg zelfbestuur, brengt dus in het wezen van den bestaanden autocratischen staatsvorm geenerlei wijziging.

Het scheppen van organen van autonomie daarentegen heeft eene geheel tegenovergestelde tendenz. Deze hervorming vindt zijne oorsprong niet in dë~Eehoeften van het centrale bestuur, maar in de wenschen van het tot zelfbewustzijn ontwakend volk.

Het verleenen van autonomie zou dus noodig geweest zijn, ook indien geen toenemende aan het centraal bestuur gestelde eischen tot decentralisatie hadden genoopt. Door het scheppen van organen voor autonomie wordt het autocratisch systeem in den grond aangegrepen. Toch behoeft de instelling van dergelijke organen in principe nog geenszins aanstonds een uitbreiding van het zelfbestuur ten gevolge te hebben en allerminst te leiden tot een inkrimping van het ambtenaarscorps van het centraal gezag. Het is zeer wel mogelijk, en wat meer is, het zal in den aanvang zelfs wel zeer noodzakelijk blijken, dat de uitvoering van de door de te scheppen organen der autonomie te nemen besluiten en te maken verordeningen voorloopig gedeeltelijk aan organen van het centraal gezag blijft overgelaten of althans, in den aanvang, door deze organen worde gecontroleerd.

Doch terwijl zelfbestuur blijft eene delegatie van uitvoerende macht, en een zelfbesturend orgaan als zoodanig staatsrechtelijk de ondergeschikte blijft van het autocratische centraal bestuur, worden, wanneer het centraal gezag als uitvoerder van de beslissingen der autonome organen optreedt, de rollen juist omgekeerd,

Niet in de uitbreiding van zelfbestuur, maar in de ontwikkeling der autonome organen ligt dus de hefboom, waardoor de bestaande autocratie tot een democratie kan wordén hervormd.

Toch bestaat er tusschen beide hervormingen verband en

Sluiten