Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

•denkt, vervalt het óf tot materialisme öf het haalt onder een anderen naam het creatianisme weer binnen.

Hierbij komt nog eene andere bedenking. Zoodra er eene geestelijke onsterfelijke ziel in een organisme woont, is er een mensch, een individu, eene persoonlijkheid, zij het ook eerst in beginsel en kiem. Nu zal niemand zeggen, dat reeds het sperma op zich zelf of het ovulum op zichzelf, of reeds het uit beider vereeniging ontstane foetus in de eerste dagen van zijn leven een mensch is, die een eigen ik heeft en altijd zal bestaan. Er moet dus een oogenblik zijn, waarop het foetus tot een mensch wordt, die een zelfstandig en voortdurend bestaan hebben kan. "Wanneer dit plaats heeft en hoe dit geschiedt, is eene verborgenheid; de wetenschap weet er niets van, de Schrift openbaart er niets van, en de theologie heeft er met haar veertigsten of zestigsten dag slechts naar gegist. Het creatianisme verklaart deze verborgenheid evenmin als het traducianisme. Maar het heeft boven deze laatste theorie dit voor, dat het deze verborgenheid eerbiedig laat staan en het feit zelf niet aan eene valsche verklaring ten offer brengt. Dit laatste is het gevaar, waaraan het traducianisme zich blootstelt. Want indien het niet, gelijk boven gezegd werd, toch weer onder een valschen naam het creatianisme binnenloodst, echter dan zoo, dat sperma en ovulum saam of het foetus alleen met eene scheppende kracht wordt toegerust, dan moet het vervallen tot de evolutieleer, dat het animale leven uit zichzelf en geleidelijk tot een menschelijk leven zich ontwikkelen kan. De evolutie is echter hier, evenals in vele andere gevallen, volkomen onmachtig, om de verschijnselen te verklaren. Reeds in de chemie is dit het geval. Eene verbinding van verschillende chemische atomen of stoffen vertoont gansch andere eigenschappen dan die, welke aan elk van de componenten eigen zijn. Daarom zegt bijv. Sir Oliver Lodge: there is no necessary justilication for assuming that a phenomenon exhibited by an aggregate of particles must be possessed by the ingredients of which it is composed, on the contrary, wholly new proporties may make their appearance simply by aggregation 1). Verbinding, vereeniging, vermenging brengt reeds in de levenlooze schepselen iets nieuws tot stand en voert als het ware de schepping op tot een hooger trap. Veel sterker is dat nu weer bij de levende en bij de redelijke

') Loclge, Life and Matter*. London, Williams and Norgate 1907 bi. 49—50 en Terg. verder cap. 5 en 10.

Sluiten