Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

god, die zelfs Christus aan het kruis liet slaan, maar door Chiistus zelf ter helle verwezen werd. In Christus heeft een geheel andere God zich geopenbaard, de God der genade en der liefde. Heel het wettisch standpunt is daarom voorhij. De Christen is vrij van de wet en van heel het O. Test. De eenige, die dit terstond goed heeft ingezien, is Paulus; hij is de eenige, ware apostel 1).

Tegenover deze beide partijen zag de Christelijke kerk en theologie zich geroepen tot eene dubbele taak. Zij moest tegenover het Gnosticisme de eenheid en tegenover het Judaïsme het onderscheid der beide testamenten handhaven -). Zij bediende zich daartoe van Paulus' leer aangaande de nahcut en xcar>; <hc.!Jijxin 2 Cor. 3. Lat. testamentum of instrumentum, welke woorden eerst op deoeconomieën, daarna op de Schriften des O. en N. Testaments toegepast werden. Beide zijn één in oorsprong en inhoud; God of de Logos is de auteur van beide, en in beide wordt één geloof, één verbond, éen weg ter zaligheid voorgesteld. Onderscheid is er alleen in den vorm, en dit moest ook zoo zijn. Want God is wel één, maar de menschen verschillen en moeten daarom ook verschillend opgevoed worden; God openbaart zijne genade successief steeds rijker en voller. In de dagen des O. T. was er knechtschap, maar nu vrijheid; toen beeld, nu waarheid; toen schemer, nu licht; toen genade voor één volk, nu voor allen; toen vroeze, nu liefde; toen de Messias beloofd, nu gekomen enz. Dit onderscheid doet echter aan de wezenlijke eenheid niet te kort, want de wet werd speciaal aan Israël gegeven en alleen gegeven om zijne hardnekkigheid, Am. 5: 17, Jer. 7 : 21, Ezech. 20 :19. Zij wees bovendien typisch naar Christus heen, voedde Israël voor den Christus op en heeft daarom ook in Christus haar einde en haar doel bereikt.

Dienovereenkomstig werd door de kerkvaders telkens gezegd, dat wet en Evangelie wel te onderscheiden zijn, maar niet gescheiden kunnen worden. Sicut fructus separatur a semine, cum sit fructus ex semine, sic et Evangelium separatur a lege, dum piovehitur ex lege ; aliud ab illa, sed non alienum, diversum, sed non contrarium 8). Tot het Oude Testament behoort wel meer de vreeze en tot het Nieuwe de liefde, maar toch in Vetere Testamento Novum latet, et in Novo Vetus patet 4). Vetus Testamentum Novum praeoc-

') Verg, hoofs, D. G.4 bl. 111 v.

2) Verg. vooral Irenaeus, adv. haer. IV, en Tertulliciuus, adv. Mare. / 3) Tertullianus, adv. Mare. IV 11.

4) Augustinus, Qu. in Exod. 73.

Sluiten