Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kwam in de eeuw der Hervorming bij sommige Anabaptisten de gedachte weer op, dat die ideale menschelijke natuur niet in den tijd ontstaan kon zijn, maar reeds vóór den tijd bestond Zoo leerde Hofmann, dat Christus zijn vleesch niet uit Maria aangenomen, maar uit den hemel mede gebracht had, en moest daardoor komen tot eene docetische opvatting van heel den staat der vernedering. Frank dwaalde nog meer naar den kant van het pantheïsme af, als hij de menschwording eene eeuwige noemde en Gods wezen als zoodanig liet inwonen in iederen mensch en in heel de menschheid. En Schwenkfeld verwierp deze beide dwalingen wel, maar kwam toch door zijne sterke bestrijding van de tweeheid der naturen tot de voorstelling, dat Christus bij de vleeschwording de menschelijke natuur zoo vervuld had met genade en waarheid, dat ze aanvankelijk reeds vergeestelijkt was en door heel zijn leven' heen, vooral bij zijne opstanding, geheel vergoddelijkt werd *).

Een geheel ander standpunt namen de Socinianen in. Uitgaande van de absolute tegenstelling tusschen het oneindige en het eindige, loochenden zij de vleeschwording en de wezenlijke Godheid van' Christus. Christus was alleen een mensch, maar die op buitengewone wijze (doordat God in Maria's schoot het zaad schiep) was geboren, met Goddelijke openbaringen verwaardigd was (raptus in coelum),' den wil Gods volkomen geopenbaard en dien ten einde toe volbracht had. Maar daardoor heeft Hij voor zichzelf de opstanding en nog meer de hemelvaart verdiend, is Hij alle macht in hemel en op aarde deelachtig geworden en heeft Hij den rang en het ambt van God ontvangen. Op aarde was Hij slechts profeet, maar in zijne verhooging is Hij geworden tot koning, die aan degenen, die Hem navolgen, de onsterfelijkheid en de heerschappij kan schenken, en tot priester, die dit ook doen wil 2). De bovennatuurlijke elementen welke het Socinianisme, in strijd met zijn eigen beginsel, nog in den persoon en het werk van Christus had behouden, werden door het Rationalisme verwijderd, en zoo bleef er in de moderne theologie van de twee staten van Christus niets anders over dan dat Hij, trouw aan zijn zedelijk beroep tot in den dood toe, door God in dien zin is verheerlijkt, dat Hij door zijn woord en geest in de gemeente blijft voortleven en de menschheid meer en meer ver-

') Erbkam' Gesch. der protest. Sekten im Zeitalter der Reformation 1848 bl. 445 v, en verg. boven reeds bl. 318 v.

2) FocJc, Der Socin. 509 v. 640 v.

Geref. Dogmatiek III.

Sluiten