Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

korenen gestorven was en voldaan had 1). Op de Dordsche synode spraken de buitenlandsche afgevaardigden over de dignitas en snfficientia van Christus' offerande zoo ruim mogelijk; de Engelsche godgeleerden zeiden zelfs, dat Christus in zekeren zin voor allen gestorven was; sic Christus pro omnibus mortuus est, ut omnes et singuli, mediante fide, possint virtute uvulvioov hujus remissionem peccatorum et vitam aeternam consequi 2). In Engeland was er tegenover de streng-gereformeerde school van Twissus, Rutherford, Gillespie" Goodwin e. a. eene meer gematigde richting, vertegenwoordigd door Davenant, Calamy, Arrowsmith, Seaman enz., en vooral door Richard Baxter 3). Hun gevoelen kwam zakelijk geheel overeen met dat van de Fransche theologen Camero, Testardus, Amyraldus enz.; er was een voorafgaand besluit, waarnaar Christus voor allen conditioneel, onder voorwaarde van geloof, had voldaan, en een ander volgend bijzonder besluit, waarnaar Hij voor de uitverkorenen zóó had voldaan, dat Hij hun indertijd ook het geloof schenkt en hen onfeilbaar tot de zaligheid leidt 4).

In de Schotsche kerk kwam de leer der particuliere voldoening in verband met het algemeene aanbod der genade herhaaldelijk ter sprake; zij was zelfs mede eene van de oorzaken voor de scheiding der Erskine's in 1733. Om de neonomiaansche richting te ontgaan, die het geloof tot eene wettische voorwaarde maakte en het Evangelie daarom alleen bestemd liet zijn voor bepaalde, gequalificeerde personen, leerden de zoogenaamde Marrowmen, James Hog, Thomas Boston, Ralph en Ebenezer Erskine, Alesander Moncrieff enz. 5), dat Christus' offerande een legal, federal suffi-

:) Calvijn op 1 Joh. 2:2. //. Alting, Probl. theol. bl. 174. Maresius, Syst. theol. X 31. Turretinus, Theol. El. XIV qu. 14. Mastricht, Theol. V 18. 21. 39. De Moor, Comm. Hl 1035-1075.

2) Acta Syn. nat. 1620. Judicia bl. 79.

3) Richard Baxter 1615—1691 gaf uit: üniversal redemption of mankind bij the Lord Jesus Christ, en droeg daardoor veel bij tot het invoeren van het Amyraldisme in Engeland. Zijn tijdgenoot, Isaac Barrow 1630—1677, schrijver van The doctrine of üniversal redemption asserted and explained, was het Arminianisme toegedaan, Cunninglicim, t. a. p. II 328. Men bracht tegen hun hypothetisch universalisme o. a. dit bezwaar in, dat, als Christus voor allen stierf op conditie van geloof, Hij dan niet gestorven kan zijn voor kinderen, die nooit actu gelooven kunnen, cf. Warjield, Presb. and Hef. Re view April 1901 bl. 273 277.

4) "Verg. deel II 380. M. Vitringa, Doctr. VI 138 v.

5) Verg. deel I 190, en voorts nog een artikel over de Marrow controversy in Princeton Theol. Review July 1906, bepaaldelijk bladz. 331 335.

Sluiten