Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sproken 1). Sedert dien tijd kwam er eene sterke reactie tegen de Gereformeerde leer, en thans wordt de toestand aldus beschreven: in point of fact, the Calvinistic limitation is little heard of now in Great Brittain, except among some of the Evangelicals in the Church of England and some of the Baptists. And few wonld now rank it as a burning cjuestion. The controversy has gone to sleep2). En zoo is het allengs in alle landen gegaan. De leer der bijzondere voldoening werd eerst in den geest van Grotins of Amyraldus verzwakt, daarna geheel verworpen ; in Engeland door Daniël Whitby, tegen wien Jonathan Edwards optrad8); in Amerika door de Edwardean of New-England theologen, Bellamy, ïïopkins, Emmons enz 4); in Duitschland door P. Volckmann e. a. B); hier te lande door Venema 6). Thans is ze zoo goed als algemeen prijsgegeven 7). en vindt ze nog slechts bij enkelen verdediging8). Alleen ontving zij in den laatsten tijd weer eenigen steun van Ritschl, volgens wien het correlaat van Christus' offerande niet is de enkele mensch noch ook alle menschen hoofd voor hoofd, maar bepaaldelijk de gemeente; deze is alleen in het bezit van de rechtvaardiging en vol van vergeving der zonden, zij wordt in de Schrift altijd voorgesteld als het voorwerp der werkingen, welke er van Christus uitgaan 9).

406. In dit belangrijk geschil over de waarde van Christus1 offer-

') Zie Cunningham, Hist. Theol. II 323 v. Walker, The Theology and Theologians of Scotland 2 1888 bl. 79 v. Andrew Robertson, History of the atonement controversy in connexion with the secession church from its origin to the present time. Edinburgh 1846. H. F. Henderson, The religious controverversies of Scotland. Edinburgb 1905.

2) Mackintosh, art. Universalism in H'astings, Dict. of Christ. II 785.

3) Ridderbos, De Theol. van Jon. Edwards bl. 9. 59 v.

4) Ridderbos, t. a. p. bl. 321 v.

5) Gass, art. Barckhausen und die allgemeine Gnade in PRE 2 II 94 v.

6) M. Vitringa, Doctr. VI 144. Ypey, Gesch. d. Chr. Kerk in de 18e eeuw VII 133 v.

T) Ook door Van Oosterzee, Chr. Dogm. § 111, 6. Doedes, Leer der Zaligheid no. 66. Id., Heidelb. Cfttech. bl. 176. Ebrard, Dogm. § 430 enz.

K) Ch. Hodge, Syst. Theol. II 544—562. A. A. Hodge, The atonement bl. 347—429. Shedd, Dogm. Theol. II 464—480. W. Cunningham, Hist. Theol. II 323 —370. R. S. Candlish, The atonement, its reality, completeness and extent. London 1861. Hugh Martin, The atonement. Edinburgh z. j. Kuyper, Dat de genade particulier is. Uit het Woord 1884.

9) Ritschl, Rechtf. u. Vers. 12 47—67. 205 v. 305 v. II2 216 v. III2 103 v.

Sluiten