Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

worden; als het de gerechtigheid van Christus heeft aangenomen, dan gaat het daarmede tot God den Vader, wijst Hem op zijne beloften en wordt door Hem gerechtvaardigd. Het gaat dns zoo eenvoudig en zoo gemakkelijk niet toe, als velen meenen; het Evangelie is niet voor alle menschen, het aanbod des heils is niet algemeen; de wet is voor allen, maar het Evangelie is alleen voor zekere „behoedanigde" zondaars, voor aanvankelijk begenadigden. Niemand mag gelooven, dan wie daartoe eerst van den H. Geest de vrijmoedigheid ontvangen heeft; men hoede zich voor een ingebeeld en voor een gestolen geloof! Daarom blijft voordurende zelfbeproeving noodig; men kan zich zoo licht bedriegen; het onderscheid is zoo fijn tusschen den wedergeborene op zijn slechtst en den onwedergeborene op zijn best; er is zooveel gelijkheid tusschen valsche en ware genade J). Altijd heeft de geloovige dus weder zichzelf te beproeven en te toetsen aan de kenteekenen van het geestelijk leven; de weg des heils is een smalle, nauwe weg, waarlangs de rechtvaardigen nauwelijks zalig worden. Ook is het een lange weg. Van het toevluchtnemend tot het verzekerd vertrouwen is een groote afstand; daartusschen bewegen zich vele klassen en groepen van menschen, ontdekten, overtuigden, bekommerden, heilbegeerigen, klein- en zwakgeloovigen enz. De verzegeling en verzekering volgt in den regel eerst na langen tijd van twijfel en strijd, en komt dan menigmaal op buitengewone wijze, door eene stem, een gezicht, een plotseling invallend troostwoord der Schrift enz. tot stand 2).

Aan dit piëtisme in de Gereformeerde kerk is het Luthersche verwant, dat door Musaeus, Arnd enz., en ook door Gereformeerde schrijvers, als Baxter, Dyke, Bayle e. a. voorbereid was, en dan door S pen er 1635—1705 eene machtige beweging werd en eene groote uitbreiding verkreeg. Door prediking, tucht, collegia pietatis en vele geschriften trad Spener op tegen de doode orthodoxie 3). Hij wilde terugkeer tot de in den doop ontvangen, maar later verloren,

') Witsius schreef een tractaat over den wedergeborene op zijn slechtst en den onwedergeborene op zijn best, en Theodorus van der Groe een Toetssteen der waare en valsche genade 1753, nieuwe uitgave Gorinchem Van der Mast z. j.

'2) Verg. hierbij mijn: De zekerheid des geloofs, 2e druk. Kampen 1903.

3) Vooral komt hiervoor in aanmerking zijn geschrift: Pia desideria oder herzliches Verlangen nach gottgefalliger Besserung der wahren christlichen Kirche 1675.

Sluiten