Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nieuwing, welke na afloop van de tegenwoordige bedeeling intreden zou; palingenesie was de naam voor wat met andere woorden de drcoxaraffTaffig roov rcavroov heet; en ze zou niet eenmaal plaats hebben, doch herhaaldelijk geschieden; de Stoa geloofde aan eene n^qiodixïj nahyyeveaia toov oXoov. De school van Pythagoras hechtte aan het woord een anderen zin en bezigde het voor de wedergeboorten der zielen uit den dood; op de dnofiiwcig volgt de ccvafiiwaig of nuhyyeveaia, of met een ander woord nog de /.lersvaooftaTioirig, de zielsverhuizing of reincarnatie. Naast deze twee eschatologische kreeg het woord dikwerf nog allerlei overdrachtelijke beteekenissen; Philo noemt Noach en zijn gezin, die in den zondvloed gespaard werden, rtaXiyysvsaiag rjtiiovsg xai ósvrsqag uoyrjtiai nsQtodov ; Josephus spreekt van den terugkeer der Joden uit Babel naar Palestina als eene nahyyevfGia xrtg iratoióog; Cicero noemt het herstel tot zijne vroegere waardigheid en eere eene nccXiyysvfGiu; en Olympiodorus zegt: ncchyyevsaicc xyjg yvwGsoog eariv rj dva/xvriffig 1).

Eene breede plaats ging de idee der wedergeboorte allengs innemen in de mysteriën, die, uit het Oosten afkomstig, in de eerste eeuwen der Christelijke jaartelling naar het "Westen doordrongen en daar eene groote uitbreiding vonden. Alle hebben zij met elkander gemeen, dat er een god of godin in sterft en daarna weder tot nieuw leven ontwaakt. In de Eleusinische mysteriën bijv. werd Kore (Persephone) eerst door Pluto geroofd en naar de onderwereld gevoerd, om daarna weder aan het licht gebracht en aan haar moeder teruggegeven te worden; en dezelfde gedachte ligt ten grondslag aan de Phrygische, Phoenicische en Egyptische mysteriën. Maar die gedachte werd niet didactisch ontwikkeld en betoogd, doch op aanschouwelijke, dramatische wijze aan de ingewijden voor oogen gesteld; de mysteriën waren naar de uitdrukking van Rohde religieuze pantomimen, verbonden met heilige gezangen en plechtige spreuken. Alleen door deel te nemen aan allerlei ceremoniën, door aan verschillende reinigingen zich te onderwerpen, door te eten en te drinken van de door de priesters aangeboden spijze en drank, konden de ingewijden, die gewoonlijk weder in verschillende klassen verdeeld waren, indringen in de verborgenheden en zich de goddelijke levenskrachten toeëigenen, welke in deze culten werden uitgereikt. Vooral kwam dit uit in den Mithradienst, die uit Perzië stamde,

r) Cremer, Bibl. theol. Wörterbuch s. v. Gennrich, Die Lehre von der Wiedergeburt, bl. 3, 4. Eartlet in Hastings' D. B. IV 214.

Sluiten