Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Rubanowitsch, Dallmeyer, Urban, Haarbeck e. a. verklaarden alles voor een werk des duivels en eene verleiding van den antichrist; op eene vergadering te Berlijn in Juni 1909 maakten de leiders der G-emeinschaftsbewegung zich los van de richtiDg, welke door Paul en de zijnen gevolgd werd 1).

De reactie tegen deze eenzijdige Christelijke vroomheid openbaart zich echter dikwerf in nog veel sterker vorm. Spinoza zeide, dat droefheid, berouw, kennis der zonde en overdenking des doods het leven onderdrukken en door de kennisse Gods overwonnen moeten worden 2), en in zijn geest leerde Frederik van Leenhof, sedert 1681 predikant te Zwolle, dat de droefheid eene onvolmaaktheid is, die nooit geleerd of aangeprezen moet worden; wie dat doet, zondigt tegen de liefde, welke nooit toelaat zijn evenmensch te bedroeven, verzaakt het Evangelie, dat vreugde is en blijdschap in God, en doet te kort aan Gods genade en de volmaakte offerande van Christus 8). Leenhof werd wel door velen 4) heftig bestreden en door de synode van Overijsel in 1708 veroordeeld; maar zijn gevoelen werd toch ook door anderen gedeeld. Pontiaan van Hattem, stelde de ware bekeering niet in droefheid en klacht over de bedreven zonden, maar in vreugde over de gerechtigheid, welke God in Christus geschonken had; de Verschoristen meenden, dat smart over de zonden na de volkomene voldoening van Christus aandegeloovigen des Nieuwen Testaments niet meer paste; en sommige mystische en antinomiaansche richtingen lieten zich vroeger en later i├╝ denzelfden geest uit. 5) Maar al gingen velen zoover niet, zij voelden zich toch afgestooten door eene vroomheid, die alleen in klagen over de zonden bestond en nooit zich verheugde in de verlossing,

1) Verg. reeds de litteratuur, deel III 568 genoemd, en voorts nog Joh. Urban, Zur gegenwartigen ┬╗Pfingstbewegung." Herzliche Warnung auf Grund personlicher Erfahrung. Striegau 1910. P. Th. Haarbeck, Die .Pfingstbewegung" in gesch., bibl., und psychol. Beleuchtung. Barmen 1910. M. Schian, Die moderne Gemeinschaftsbewegung. Stuttgart 1909.

2) Verg. deel III 617.

3) In zijn: Den hemel op aarden, of een korte en klaare beschrijvinge van de waare en standvastige blijdschap. Zwolle 1703, en: Den Hemel op aarden opgeheldert en van onverstand gezuijvert 1704. Verg. M. Vitrvnga, Doctr. III 108 v. Ypey en Dermout, Gesch. der Ned. Herv. kerk III 240 v.

4) Inzonderheid door T. H. van den Honert, Fr. Burmannus fil., M. Leydecker,

maar voorts ook door Bomble, Creyghton, d'Outrein, Sluiter, Tuinman enz. M.

Vitringa, Doctr. III 110 v.

5) De Moor, Comm. IV 422.

Sluiten