Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

helsche straf, en de bekeering kreeg dan het karakter van een overgang uit angst en vreeze tot troost en vrede, die meestal door een plotseling, nieuw licht, dat over een Schriftplaats opging, teweeggebracht werd; Finney daarentegen ging uit van de onderstelling, dat de mensch vrijwillig een zondaar is, en dat het m zijne macht stond, om het niet te zijn; hij drong dus bij den onbekeerde óp eene wilsbeslissing aan, om nü, in dit oogenblik, met de hulp des H. G-eestes zijn hart aan God te geven; in dit voetspoor wandelde ook Moody, maar terwijl Finney meer de prediker was van den plicht, gelijk Edwards van de vreeze, zoo stelde Moody vooral de liefde en de gave Gods in Christus op den voorgrond en trachtte daardoor de menschen te bewegen tot het geloof 1)„ Daarentegen sluit de nieuwe beweging, die onder den naam van Christian Science" bekend staat, zich bij de pantheïstische gedachte aan dat droefheid en berouw over de zonden onnoodig en onnut is; 'zonde is evenals ziekte en dood eene dwaling des verstands en' kan dus door „mind cure" volkomen overwonnen worden; thoughtsare things, thougths are forces, en daarom as a man thinketh so is he2).

Ofschoon deze en dergelijke reactie tegen het klagend Christendom begrijpelijk en tot zekere hoogte te rechtvaardigen is, maakt zij zich toch zelve aan zeer groote overdrijving schuldig. "Wijl ieder mensch een geweten heeft, dat hem telkens aanklaagt en oordeelt, heeft hij ook een zwakker of sterker besef, dat verootmoediging en schuldbelijdenis de eerste stap is op den weg der bekeering 3). Herbert van Cherbury trachtte zelfs te betoogen, dat eene van de vijf algemeen bekende waarheden, die het wezen van den godsdienst uitmaken, in den plicht bestond, om dezonden te betreuren en na te laten, dolendum esse ob peccata ab

"Vüe revivals onder Edwards, Finney, Moody zijn in hun onderscheiden karakter behandeld door J. Kattenboek, Foi et Vie 16 Févr. 1906 bl. 102 107,. 1 Mars 1906 bl. 132-136, 16 Mai 1906 bl. 237-304. Verg. ook de art. over hen

in PRE'. „ ^

" Verg. deel III 654, 655, en voorts James, The varieties o£ religwus exper.ence

bl 96 v Ook de zoogenaamde Emmanuel Movement komt hierbij in aanmerking,

zie 'siwood Worcester, Samnel Mc. Comb, Isador H. Coriat, Religion and medi-

cine. The moral contro! of nerveus disorders. New-York 1908. FM T\ oreert».

The Living Word. New-York 1909. Bobert Mac Donald, Mind, Religion and

Health, with an appreciation of the Emmanuel Movement. Ne^York 1908.

Samuel Mc Comb, The Christian religion as a healing power, The Ilibber . u nal Oct. 1909 enz.

■) Verg. boven bl. 128.

Sluiten