Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

erlei moraal zich gemakkelijk aan; Hermas leerde reeds, dat wie van een tweede huwelijk zich onthoudt, zich bij den Heere overvloedige eer en groote heerlijkheid verwerft *); en dat wie iets goeds doet sxiog tij? svroXrjg rov Ü-iov, grooter eer bij God geniet dan wanneer hij zich alleen houdt aan het gebod z). Evenzoo zeide Origenes op Rom. 3:3, dat hetgeen Paulus in 1 Oor. 7 :25 aanraadt, een opus super praeceptum is. Tertullianus vertaalde 1 Cor. i . 25 in het Latijn met de woorden : praeceptum domini non habeo, sed consilium do, en voerde daarmede eene voor deze onderscheiding vaststaande terminologie in. Er knoopte zich een leerstuk aan vast dat door hemzelf, evenals ook door Cyprianus, Ambrosius, Pelagius, Augustinus nader ontwikkeld werd, en dat, ofschoon officiëel nooit door de kerk vastgesteld !), toch in de Roomsche leer en practijk een onmisbaar bestanddeel vormt en eene hoogst belangrijke plaats inneemt. Onder de consilia, die boven de praecepta uitgaan, werden allengs, overeenkomstig de in 1 Joh. 2 :16 verbodene zonden, de drie deugden van kuischheid (onthouding van het huwelijk), Mt. 19 :11, 12, 1 Cor 7 :7v., armoede. Mt. 19:21, 1 Cor. 9:14, en gehoorzaamheid, Mt. 16:24, Luk. 14:26v., verstaan; maar dikwerf werd dit drietal uitgebreid en met allerlei aan de Bergrede, Mt. 5:16, 2 Jv., 34 37, 39 41, 44, 6:31, 7:1 enz., ontleende raadgevingen vermeerderd. De Loonasche kerk houdt dus naast den voor allen geldenden plicht eene plaats open voor de vrije deugd; zij neemt naast het gebodene een terrein van het wenschelijke en prijzenswaardige aan; boven het practische leven kent zij hooge waarde aan het ascetische en contemplatieve leven toe. De consilia zijn in het N. Testament als wet der vrijheid aan de O. Test. wet der dienstbaarheid toegevoegd. De praecepta zijn noodzakelijk tot verkrijging van de eeuwige zaligheid: de consilia zijn vrij, staan in ieders keuze, maar hebben dit voordeel, dat zij ditzelfde einddoel melius et expeditius doen bereiken *).

Verder leidde de nomistische richting, waarin de kerk zich bewooo-

O >

x) Hermas, Mand. IV 4.

2) Hermas, Sim. V 3.

De consilia ontvangen alleen zijdelings steun in het Conc. Trid. sess. XXIV can. 1°, waar coelibatus en virginitas beter en zaliger verklaard worden dan het huwelijk. omas, S. Theol. II 1 qu. 106 108. Bcllarminus, de monachis II c. 7 13 LehmJhe01' m0ralisS' Fr6ibUrg 1898 1 295 V" Pruner> Kath" MoraltheoR Freiburg

1S l i V', AP°L d6S Chri8t V Die Philos" der Vollkommenheit. Freiburg 1898. P. Hoveler, Prof. A. Harnack und die kath. Ascese. Düsseldorf 1902.

Sluiten