Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bevorderen, zijn kerk te beschermen en het rijk van den antichrist te gronde te werpen; 4° dat zij dit echter nooit kan of mag doen dan met middelen, die met den aard van het Evangelie van Christus in overeenstemming zijn, en alleen op dat terrein, dat haar ter bewaking toebetrouwd is; 5° dat zij, zelve voor hare houding ten opzichte van Gods woord aan Hem rekenschap verschuldigd, niet ingrijpen mag in de rechten van den enkelen mensch noch ook in die van huisgezin, maatschappij, kunst, wetenschap en dus niet verantwoordelijk is voor hetgeen binnen deze terreinen tegen Gods woord en wet geschiedt; 6° dat zij de grenzen tuschen zonde en misdaad te trekken heeft naar den eisch van het Evangelie en overeenkomstig de leiding van Gods voorzienigheid in de geschiedenis der volken; welke grenzen echter niet saamvallen met die tusschen de eerste en de tweede tafel der wet, want vele zonden tegen de tweede tafel vallen buiten het toezicht en de straf der overheid, en vele andere tegen de eerste tafel (eedbreuk, sabbatschennis) zijn ook voor de Christelijke overheid strafwaardig; 7° dat vaste grenzen door niemand in het afgetrokkene kunnen worden aangegeven, wijl zij wisselen met volk en met eeuw en alleen door het getuigenis der volksconscientie eenigermate in hunne richting kunnen worden bepaald 1).

*) Uit de rijke litteratuur over kerk en staat zij alleen genoemd: Schall, Die Staatsverfassung der Juden. 11'. Kohier, Die Entstehung des Problems Staat und Kirche. Tübingen 1903. Pieper, Chriet., Eöm. Kaisertum und heidnischer Staat. Münster 1907. Weinel, Die Stellung des Urchrist. zum Staat. Tübingen 1908. Harnack, Kirche und Staat bis zur Gründung der Staatskirche, Die Christl. P.eligion bl. 129—160 (in: Die Kultur der Gegenwart). Zalin, Konstantin der Grosse und die Kirche (in: Skizzen aus dem Leben der alten Kirche2 1898 bl. 209—237). Seidel, Die Lehre des h. Aug. vom Staat. Breslau 1909, Baumann, Die Staatslehre des h. Thomas v. Aq. 1873. G. Schulthess-Rechberg, Luther, Zwingli und Calvin in ihren Ansichten über das Verhaltnis von Staat und Kirche. Aarau 1909. Karl Holl, Luther und das landesherrliche Kirchenregiment. Ergitnzungsheft zur Zeits. f. Th. u K. 1911. Voorts nog in het algemeen Rergenröther, Kath. Kirche u. Christl. Staat in ihrer gesch. Entw. u. in Bez. auf die Fragen der Gegenwart1874. Geffcken, Staat und Kirche in ihrem Verhaltniss geschichtlich entwickelt. Berlin 1875. Otto Mayer, art; Staat und Kirche in PRE3 XVIII 707—727.

Sluiten