Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van Rome werd aangebonden, concentreerde zich niet om den doop,, maar om het avondmaal. De Daitsche Hervormers waren zelfs van meening, dat de doop in het pausdom vrij wel ongeschonden was bewaard en namen hem daarom met geringe wijziging over. Veleceremoniën, die langzamerhand aan den doop waren toegevoegd,, bleven ook bij de Lutherschen in gebruik, zooals naamgeving,, kruisteeken, excorcisme, peterschap, handoplegging, witte kleeding,, zegening enz. Voorts leerde Luther in zijne beide Catechismi en in de Smalc. artikelen, dat het woord der instelling het water van den doop maakte tot een divina, coelestis, sancta et salutifera. aqua; ofschoon hij het gevoelen van Thomas en de Dominicanen verwierp, die het woord der instelling miskenden en God eene virtus spiritualis aan het water lieten mededeelen, nam hij toch eene objectieve, reëele vereenigiDg van het woord en het water aan -T de doop is verbum Dei cum mersione in aquam, aqua divino mandato comprehensa et verbo Dei obsignata; het water in den doop is> gelijk Luther het elders in zijn Sermon von der Taufe uitdrukte,, durch die göttliche Majestat ganz durchgöttet, gelijk het ijzer door het vuur verhit wordt. Latere dogmatici werkten dit uit en leerden, dat door het woord der instelling de materia coelestis, d. i. tota trinitas of sanguis Christi of Spiritus sanctus zich met de materia terrestris, d. i. het water zoo verbond, dat God in, cum en per aquam baptismi, non seorsim et actione peculiari sed conjunctim cum aqua baptismi et per eam, una atque indivisa actione d& wedergeboorte werkte. En eindelijk liet Luther in den eersten tijd de heilzame werking van den doop wel altijd afhangen van het geloof, waarmede de weldaden van den doop werden aangenomen,, maar later legde hij hoe langer hoe meer op het objectief karakter van den doop nadruk, en zeide niet meer, dat de kinderen geloovigen zijn of kunnen zijn, doch liet den kinderdoop alleen rusten op Gods bevel. De Lutherschen leerden daarom later, dat de heilzame werking van den doop bij volwassenen wel van het geloof, althans van eene passiva capacitas afhangt en dus, indien het geloof aanwezig is, in obsignatio en confirmatio bestaat; maar bij kinderen werkt de doop de wedergeboorte, is hij medium ordinarium regenerationis et mundationis a peccatis, echter toch

v. d. h. Sakr. I2 141 v. enz., en voor de leer der Grieksche kerk, Damascenus„ de fide orthod. IV 14. Conf. oith. qu, 102, 103. Conf. Dosith. deer. 16. Kattenbusch, Vergl. Conf. I 400 v.

Sluiten