Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

)•( <j0 ):(

de grijsheid van den fchrijver, en verleidend door de cierlijkheid van den ftijl en de gemoed!ijkheid der voordrage.

Natuurlijk was de eerfte aanval gericht tegen Leerftelzcls, Sijfthemata en de Sijmbolifche boeken, die ten flagboom ftrekten voor het hollen der Eigenzinnigen, ten minften een beletzel waren om te blijven leeven uit de goederen eener kerk, waar van men de grondleer ondermijnde: — men befchouwde het, als den grootften geweeiens-dwang der weereld , wanneer eene Gemeente het recht behouden wilde om te belijden, wat zij geloofde war te zijn, en haaren Leeraar, die daar van afweek, vrij liet zijnen dienst te eindigen, om elders te gaan prediken, waar men hen verkoos te hooren , terwijl men het verdraagzaamheid noemde, de aankleevers der Genoot(chaps-leer te heekelen, en het volk eene leer op te dringen, lijnrecht ftrrjdfg met het geen zij beleeden als waarheid te omhelzen. In ons eigen Vaderland zijn dit zoort van twiften met alle heevigheid gevoerd, en deeze ftof is genoegzaam uitgeput, vooral zedert de zalige van der Kemp en de diepdenkende Bonnet, zoo overtuigend als befcheiden, betoogd heoben, welke paaien Waarheidsmin en Orde-liefde aan de Verdraagzaamheid zetten moeten, zo dezelve in geene Verwarring zal ontaarten (a). In Duitsland begon die twist hcevigst omtrend het Jaar 1767, toen de Beriijner Leeraar Ludeke zijn gefchrifc over den verkeerden

fV) Het is onnoodig hier eene reeks van Schriften op te tellen; van het gefchii der Hoogleeraaren van der Kemp en Bonnet met den Heer Goodki'ke heb ik reeds in eene voorige aanteekening gefprooken. Men. vergelijke de Schrijvers der zaamenfpraaken onder den tijtel Examen van het ontwerp vantollerantie,Cneenm geheelen ftapel fchriften voor en tegen het zelve, als mede veelen, in den bekenden twist over deu Bemsarius van Marmontel , uirgegeeven.

E 3

Sluiten