Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

£ io9 )

zeiven bepaalden, en de daad, in onze eigen magt ftond ? Kan men fterker tegenftrydigheid voord brengen, dan, door te beweren, dat ene en dezelfde daad , volgends de natuurwet der oor < zakelykheid (causjaliteit) , een noodzakelijk gevolg zy van voorafgaande bepaalgronden, het zy dan in — het zy buiten — het onderwerp; en dat die daad , egter , volkomenjyk, vry zy : om dat de zedelyke wet den dader, als vry, befchouwt, en , dus , onderftelt, dat hy de daad, volkomenlyk, in zyne magt hebben moete ?

Laat ons een voorbeeld nemen. Gajus, hoor ik , heeft zynen vader vermoord. Hoe is dit hem mooglyk geweest ? vraag ik , op deze lyding. Men andwoordt my: ,, ca jus is een driftig, eerzuchtig, mensch. Zyn vader heeft hem , zederd langen tyd, flegt behandeld. Nu had hy zynen zoon, wederom , fchriklvk , beledigd , en hem , in zyne eer, getast. C a j u s had juist, by zekeren vriend, een goed glas wijn gedronken, waar door zijn bloed, niet weinig , was verhit geraakt; en nu , t'huis komende , hoof hy in gramfchap op, en hak zyn' ouden vader dood." — Is deze daad van cajus , volgends de natuurwet, noodzakelykWy nemen aan, dat dezelve, in vorige omftandighe-

den

Sluiten