Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

m% NEDERLANDEN. 4*1

fchatten der Nieuwe Wereld in hunne Landen trokken (*). —— De Geldfomrnen , na Frankrijk gellhikt ten dienste der Verbondelingen , en om daar den Krijg te voeren, door de welteraadenhoudenheid van Hendrik den IV. in 't werk gefteld , dienden, om, in dat Rijk, bevlijtiging te kweeken, ei 't zelve, binnen weinig tijds , in een bloeijenden en ontzaglijken (iaat te brengen ; die zelfde (hoornen van Goud vloeiden na de Nederlanden, en , bovenal, na de Feréénigde Gewesten, Behoefte wekte de vlijt der Ingezetenen, de ligging der Landen begunstigde hunnen arbeid, de onkunde van andere Volken deedt deezen te beter flaagen , talrijke Vlooten befchermden hun ter zee , ondoordringbaare fcheidsmuuren dekten hun ten lande: met één woord , het Goud ging-alleen door Spanje, om deLanden, waar naarftigheid woonde, te verrijken. Spanje , verpligt, om een groot gedeelte der Koopmanfchappen te ontbeeren van Volken , die 't zelve beoorlogde, VJi'fcbafte hun wapenen tegen zichzelven; in deezervoege hielp het de Feréénigde Gewesten , om eene nieuwe Mogenheid te vormen in Europa. Die fchitterende Rijkdommen waren voor dat Rijk even als de dwaallichten, die den Reiziger, des nagts, doen afdwaaien , en in de diepte nederftorten.

De fchatten van de Nieuwe Wereld, even als een vloed, Europa overllroomd hebbende , verminderde

de

(*) Roeef.tson Gc/c'iiedenis van America, IV. D. bl. 234'

G 5

Maurits.

Sluiten