Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der NEDERLANDEN. 101

heerenhadt. Het was een wonder in aller oogen, dat een hand vol Kooplieden, bootsgezellen en Boeren , den grootften en magtigften Vorst van Europa dwong, hun Vrij te verklaaren , en een aanzienlijk gedeelte des Indifchen Handels aftellaan. Een zo zonderling welge1 ukken gaf het voordeeligst denkbeeld van de wijsheid en fterkte van dit Gemeenebest. De verwond ring verdubbelde , als men opmerkte , dat hetzelve , naa het itorten van zo veel bbeds, en het beffeeden van zo veel fchats , in eenen Oorlog, die altoos niet voordeelig ging, zich gevestigd, meer rijkdoms bekomen hadt, en volkrijker geworden was; terwijl het wijduitgeftrekte , vermogende en bevolkte Spanje, van magt, geld en manfchap uitgeput, kwijnde.

Welke tog mogen de oorzaaken weezen van dit wijd en vreemd verfchil ? Twee oorzaaken doen zich hier op, welke Staatslieden , willen zij eenig nut trekken uit deeze Gefchiedenis , nooit uit het oog moeren verliezen. Da eerile is , dat de Verèènigde Nederlanden zich, doorgaans, tot het voeren van eenen verweerenden Oorlog bepaalden ; en de tweede, dat zij altoos ter zee de overmagt hadden. Terwijl de Verèènigde 'Gewesten hunne rijkdommen bewaarden en vermeerderden door den Koophandel', en het vetier der Geldmiddelen eens Vijands , tot bedrijfloosheid gebragt , tot zich trokken ; wendde deeze de openbaare inkomhen af van derzelver eigenlijke beftemming, en verplaatste, door gedwongen krijgsdiensten, menfchen , die , in 't Rijk blij.

G 3 vende,

Maurits,

Sluiten