Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

( 38o )

idéen , onder de meeste volken en door alle eeuwen heen, befluit ik, dat zij aan de menfehelijke natuur , wat hun eerst, hun zuiver beginfel betreft, volftrekt eigen zijn ; de meeste wilde Volken zelf, vormen zich denkbeelden van eene Godheid , denkbeelden van een toekomend leeven voor den mensch , waar in zijne goede of kwade daden zullen beloond worden , maar ook denkbeelden van wezens of geesten , die minder dan de hoogfte Godheid , doch verhevener dan den mensch zijn, Met de befchaving der denkingskracht, met de uitbreiding der kennis, zijn ook alle deze denkbeelden meer duidelijk geworden; zien wij bij Grieken en Romeinen, de mindere Godheden niet in het oneindige vermeenigvuldigt? De uit den aart gezellige mensch, bevolkte de eenzaamheid in bosfehen en velden met voortreflijke wezens; bergen , dalen, ftroomen, alles had afzonderlijke befchermgoden; de gezondfte redeneerkunde zelf, die van al het gefchapene tot de eeuwig wijze, ecuwig goede Schepper opklom , ontmoette op dien heerlijken weg, geesten, die meer onvmdlijk de volmaakte Godheid aanfehouwden , eu door hunne weldadige werkzaamheid, het doel der fchepping hielpen treffen. De wijze Vader der natuur , vertoont zich in zijne volle majesteit, vooral in de hest ukgekoozen middelen die allen uit elkander voordvloeiè'n, en in de volmaakifte uitkomst eindigen. Eene onmidlijke werking, teekend al te veel willekeurigheid, en al te weinig reden o;n door een volmaakt Opperwezen tot bevordering van z;jne oogmerken, verkoozen te worden; het geheele fa. rnenftel der fchepping wordt middelijk beftuurd , het een fchijnt om en door het ander, alles heeft een onafgebroken invloed, een onafgebroken betrekking tot elkander. De mensch die zich het meest boven het dierlijke verheft, die het meest aan zijne beftemming voldoet, en dus het voortreflijkst merk van zijne godlijke afkomst vertoont, deze gevoelt zich met den Engel, met den geestlijken Zoon der Oudheid verinaagfchnpt, en is dtt ook waarlijk. Hoe zal de Ccc 3 be-

Sluiten