Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

< 3i >

k'g, zoo volmaakt zijn, ais hij maar wil; volgends dezen laatften is zijne deugd en geluk het werk van het geval, van zijn ligchaams-geftel, van de luchtftreek, of van de regeerings-wijze en conftitutie van zijn land, en van de gemoeds-bewegingen, door dit alles veroorzaakt.

Als wij dit, en wat hier meer zou kunnen bijgevoegd worden, wat op de keper bekijken, lieve Lezer, is dan de vraag, „ Wat is de mensch}" wel zoo ligt te beantwoorden, als menig half-eerwaardige en halfgeleerde zich verbeeldt: En zult gij u dan wel zoo laaien affchepen met die befchrijving: ,, Een mensch is een redelijk fchepzel, beftaande uit ziel en ligchaam?" Ja wel een redelijk fchepzel! Wanneer? als bij zo dom is als een beest, als hij zoo dronken is als een beest, zoo morfig is als een verken? Zulke titels geven immers de menfehen eikanderen wel eens? en was het maar niet al te dikwijls met reden? Is een mensch een redelijk fchepfel, als hij zijne medemenfehen, zijne medeburgers mishandelt, als hij plundert, vernielt, verwoest, klopt, (laat, fmijt, vermoordt? En wat ontfteekt zijne woede? Wat ontmensclu dit redelijk fchepfel zoo? geen gewigtiger reden? dan een flier heeft, voor zijne woede, wanneer hem de roode kleur in het gezicht valt? Keen, veeltijds geen gewigtiger!

Nog ééns! Waar in Hellen dan de wijzen deze redelijkheid , of dat verftand van dén mensch ? De één bepaalt 's menfehen geheele wijsheid enkel tot het genot van dit leven, een ander noemt het verbreeken cn onderdrukken der natuurlijkfte driften en hartstochten den waaren weg, om eeuwige zaligheden na den dood te verkrijgen! En welk is dan de beste wijze, om als een redelijk fchepfel dit leven te genieten? Hoe geheel anders wordt die befchreven van e pi kuur in zijne Tuinen; anders van ari stip pus aan Konings tafels; anders van denachtings-

waar-

Sluiten