Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

< 37 >

de ééne voor de andere aangezien? Dus ook rhet vrijheid en ongebondenheid?

Ik verzoek toch, dat men een weinig geduld heeft, en mij nog een oogenblik volgt in mijne vragen; Hoe zeker het zu'n moge, dat naar zijn eigen wil te handelen, onathanalijk van de wetten van anderen, voor den mensen natuurlijk aangenaam en begeerlijk is, kan hij wel deze vrijheid en onafhanglijkheid genieten en bezitten, ten ware hij zich geheel uit de menschlijke famenleving afzonderde, cn 'eeven wilde , zoo als rousseau den natuur ftaat van-den mensch befchreef ? Maar is er nu wel eenige reden van vreeze.dat de zucht tot vrijheid zoo ver gaan zal bij iemand? ten minften , waar zijn 'er voorbeelden van, dat iemand de voordeden, die hij in de maatfehappij geniet, of zijne inkomften heeft laten vaaren, om in den volftrektften zin de vrijheid tc genieten? Zulke voorbeelden ontbreken nog. Is 'er dan wel zoo veel vrees voor kwaade gevolgen v

Maar waar in onderfcheidt zich dan de vrijheid van de ongebondenheid, als zij beiden toch zoo veel met eikanderen gemeen hebben? Ik zal 'er het mijne ééns van zeggen, en dan man- de lezer vraagen, ei is dat vrijheid? De mensch is zeker, naar de bedoeling van zijnen maaker , en naar zijn geheelen aanleg, een fchepzel van groote waarde; De liefde tot het fchoone en goede, trek tot volmaaktheid , begeerte tot geluk, is hem niet vergeefsch ingeplant; wanneer hij nu aan deze zijne beftemming volgends zijnen aanleg wil voldoen, en daar toe werkzaam is, en alle hindernisfen, die de volmaaking van zijn verftaffd, en hart in den weg ftaan, overwint, en voornaamlijk zich door geene uitwendige toevallen in zijne volmaaking perk laat zetten, ziet, dan is. dunkt mij, die mensch vrij, wanneer hij doet ,wat hij wil. • ;. „,

Het onderfcheidt is dan in de bron en het grondbeginfel gelegen, waar uit de mensch werkt. De domheid verwekt flavcrnij, daar op is de ftaatsregel van machiavel gevestigd , een dom volk is gemaklijk te beheerfchen, en de hartstogten en driften baaren losbandigheid, maar de vrijheid is eene kostelijke vrucht der wijsheid, verlichting en deugd, gelijk zij tevens het werkzaamst middel is , om deze onfehatbare eigenfehappen te ontwikkelen.

Ei, is dat vrijheid? dat men zijne waarde, en zijne beilemming als mensch kennende, de deugd beoefent, de deugd alleen wil,alleen werkzaam is, om zich zeiven door wijsheid en deugd te volmaaken, wie begrijpt dan niet, E 3 dat

Sluiten