Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

< ?i >

geestelijke, omdat het in zijn huis (pookt, dat huis verlaat, en de vlucht reemt, door eene andere wooning te betrekken, hoe moeten wij dat noemen? Nu, dat is nog in te (chikken; ik heb zelfs lieden gekend, die alle fpooken en alle duivels met kracht van redenen bedreden en verbanden , en zij waren desniettegendaande tot zotheid toe b'jgeloovig.

Onze eeuw heet de befchaafde eeuw; Waarom ? Men heeft mibtchien geleerd zich meer te buigen, men heeft eene menigte van hoogdravende titels Uitgevonden, men is rijklijk in het verlpillen van de duurde be:uigingen \„n liefde, van vriendfchap, men is wellevend en neemt eene zekere biéfifeance waar. maar is dit alles wel altijd wezen en zuiver goud? Is het niet veel klatergoud en vernis? Wanr vindt men voorbeelden van ingetogenheid, oprechte vriendfchap, onbaatzuchtige menfehen-min?

Vaderlandliefde, ijver voor het gemeenebest, liefde voor de vrijheid, hoe groot was dezelve in de oude eeuwen ! Welke heldendaaden en ongelooflijke bedrijven heeft zij voortgebragt? Welk eene menigte is 'er heden, wier Vaderlandliefde en zucht voor Vrijheid daar in bedaat, dat zij. door laag te kruipen en te vleijen, voor zich zeiven of voor hunne kinderen een ambtjen, zoeken te bekomen, daar zij lui en lekker van leeven kunnen '? Of zoo dit al niet, die ten minden zich beijveren, om zich in zulke bochten te wringen, dat zij voor zich geen nadeel of verlies lijden het Vaderland mag dan reilen en zeilen, zoo het wil2 Zouden de oude domeinen en Grieken zulken wel voor de beste burgeis gegroet hebben?

Maar mag de wereld niet befchaafder heeten, omdat zij die fout der ouden verbeterd heeft, dat men thans niet meer iemand met geweld noodzaakt tot dronken drinken? ook omdat men niet zoo veel fmijt en (laat, dan voorheen plag te gefchieden ? voornaamlijk onder de boeren, toen 'er geen boeren-kermis voorviel, of de fchout haalde een voordeeltjcn van het een of ander krabbelvuistjen ? Ik wil alles niet beknibbelen, maar zou men daarentegen niet weder mogen vragen: Het geen de ouden voor de vuist deeden, doet men dat nu niet vaak onder een joabs kus? Heeft men niet ongelijk meer dreken en listen, om elkanderen te verderven ? enz.

Maar de tegenwoordige eeuw is befchaafder dan alle voorgaande. De oorlogen worden nu met meer menschlijkheid gevoerd oudtijds viel men eikanderen op het lijf; verbrandde, vernielde, plunderde, moordde, zonder zelfs

de

Sluiten