Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

< 354 >

teu van Ton, van fmaak, enz. zijn ? Zoude men niet kunnen zeggen, dat 'er een Kerkelijke; eene Staatkundige; eene Burgerlijke; en — een Boerfche Verdraagzaamheid is? en is 't wel in onze dagen met alle die Verdraagzaamheden altoos even pluis? Hoort men, bij voorbeeld, niet geduurig twisten over het oude, en 'c nieuwe Licht? en zijn 'er niet veelen, die dit even zo weinig weten te verklaaren, als de barbier, toen men hem vraagde : wat is een Jothamist ? is het dan nu wel zo overtollig, ook zoo ééns te vragen: Wat is Verdraagzaamheid? Of mag men in de Godgeleerdheid niet zoo wel naar meer kennis

trachten als in andere Wetenfehappen? zo neen •

hebben onze Voorvaderen dan geen ongelijk gehad, dat zij het Pausdom verlieten; en het toenmaalige nieuwe Licht der Hervorming opvolgden? en, zo ja; waartoe dan dat twisten? dat verketteren ? dat vervolgen? zoude het niet beter zijn, elkander in liefde te verdraagen? zoude daar door de Gemeente niet gefticht? de kennis vermeerderd? en de ongelovigen overtuigd worden, dat de Godsdienst , op onwrikbaare gronden rustende , het naauwkeurigst onderzoek toelaat ?

En is de Staatkundige Verdraagzaamheid wel min nuttig, of meer in zwang dan de Kerkelijke? zouden de Britten hunne rijke, en magtige koloniën in Amerika wel verlooren hebben ? als zij meer Verdraagzaamheid jegens hunne ver afgelegene Landgenooten geoefend hadden? heb ik het niet reeds in 't Jaar 1767. aan een Engelfchen Staatsman (die zich, op een reisje , dat wij t'faamen deeden, de Kleermaaker harkold liet noemen; ) voorfpeld , dat ze, door de fnaaren te fterk te fpannen , dezelve zouden doen fpringen ? zal de Kleermaaker harrold niet naderhand nog dikwijls om de woorden van den Kospomoliet gedacht hebben ? en bad de Wijsgeer van Sans fouci niet gelijk, toen Hij zeide:,, de Engelfchen handelen omtrent de Amerikanen als een Vader, die zijnen veertigjaarigen zoon, nog , als een kind, met de gart wil tuchtigen ?" Ja, wat dunkt U, Vriend vraag-al? zouden niet, door Verdraagzaamheid , alle dieprullen, en pasquillen, die tegenwoordig zo veel fpels in de wereld maaken, wel dra in die verachting, en vergetelheid vervallen, die zij verdienen?^ 'handelt men in Spanje wel voorzichtig, met alle

uit-

Sluiten