Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

-C 555 )-

heden voord. D!t leert de ondervinding. Terwijl men den braaven burger, in dit opzicht, op denzelfden voet, met den bedrieger behandelde , en op hem even zoo naauw lettede , moest hieruit, natuurlijker wijze, eene algemeene onverfchilligheid ontflaan , door welke, eindelijk,het drijven van contrabanden noch voor onrecht , noch voor fchandelijk , gehouden werd. Hierbij kwam de eigenbaat , en nu begonnen list en geweld te gelijk met de waakzaamheid der opzichteren ; maar te vergeefsch. Men verzwaarde de ftraf; doch ook te vergeefsch. Eindelijk, joeg men den eenen burger tegen den anderen in het harnas , en loofde aan den genen, die een ander aangaf, of verklikte , groote belooningen uit. Doch ook dit hielp weinig. Men bedacht waarfchijnlijk toen niet genoeg , waarheen deze geest van verraaderij of aanbrenging van zijn' naasten , natuurlijk, leiden moest. De gefchiedenis van Frankrijk toont ons , hoeveel wanorde hieruit ontftaan kan. Ook leert de geduurige ondervinding, hoe gemaklijk de overgang van fluikerij tot diefftal , roof en moord zij. — Veelligt was het nimmer zoo verre gekomen, wanneer men , van den aanvang af, terftond , aan alle die genen , die geen mistrouwen verdienden , fchriftlijke pasfen had uitgereikt , waardoor dezulken op hun woord geloofd, en aan geenerhande onderzoek b'ootgefteld wierden. Ik maak mij fterk, dat de eergierigheid , en het gemak , welk hieruit ontftaan zoude zijn, wonderlijk veel goeds, ten dezen opzichte, zouden hebben uitgewerkt ; daar thatids de fluikerij , in weerwil v?n alle waakzaamOo s heid,

Sluiten