Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

€ 72 >

de kinderen te, ontzien; en thans oorlogt men vrij redelijker. Ik wil het gelooven, omdat veelen zich hier op beroepen. Maar als ik onder anderen in archsnholtz gefchiedenis van den zevenjaarigen oorlog, lees, hoe de Rus/en in de Pruisfefcke Provintiën hebben buis gehouden, daar frederik zelf over was aangedaan, hoe de Frarfcheu zich hebben gedragen, wat de arme ftad Dresden door het Pruisfisch bombardement heeft geleden, als ik bedenk, dat men naar het tegenwoordig zoogenoemd krijgsrecht, den braavcn burger, den deugdzamen landman, die ter bcfcherming vai/have en goed, vrouw, kinderenen leven het geweer durft opvatten en zich verzetten tegen den moeüwii en hot geweld der foldaaten, zonder genade ter dood brengt, dan kan ik niet van mij verkrijgen, om deze eeuw verlichter of befchaafder te noemen.

Daar zijn ten allen tijde, onder alle volken inwendige verdeeldheden, en burgerkrijgen gev/eest; de Hoekjche en Kabbetjaiuwlche tweelpalt is in de gefchiedenisfen van ons land bekend, bij zulke gelegenheden vergat het menschdom zich zeiven, cn zijne waarde; niets dan de barbaarschheid der tijden kon 'er eenige ontfchuldiging voor bijbrengen; maar zijn 'er niet in onze tijden tooneelen vertoond, daaden voorgevallen, die luid getuigen tegen de verlichting en belchaaving van onze eeuw ? daar onze nakomelingen°zicn over fchaamen zullen, dat zij ooit door hunne vaderen gepleegd zijn?

3Na foortgelijke bedenkingen vraag ik, waar in zijn de oude tijden beter geweest, dan de tegenwoordige? Of waar in munt de tegenwoordige uit in verlichting en befchaafdheid • Ik wil altoos voor de laaide geen Advokaat zijn, omdat ik zou vreezen, eene kwaade zaak voor te hebben ?

Is 'er niet 'ngantsch Europa een geest van verwarring, van liefdeloosheid , dieoveral woelingen, opfchuddingen, moord, bloedvergieten veroorzaakt' Zijn degisdngen wel ongegrond, dat Ewopa zich thans in een veel grooter Cnfis bevindt, dan het zich ooit zedert de oprechting van aeszelfs tegen, woordige Itaatkundige gefleldheid bevonden heeft?

En dit alles niettegen(taande zulke heerlijke middelen, die wij voor uit hebben boven voorgaande eeuwen, om . indien wij wilden, verlichte, en bel'chaafde, en vrije menfehen te kunnen wezen ?

Te AMSTERDAM, by A. BORCHERS en J. WEEGE. En alom bij de meeste Boekverkopers, daar dezelve werkelijks a een en een halve duiver word uitgegeven.

Sluiten