Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

baar vormt ontaardende zenuwsubstantie een lokmiddel waar de uitgroeiende zenuwvezels op af komen. Het schijnbare doelbewuste wonder is een zuiver machine-achtig gebeuren, waaraan een chemische werking ten grondslag ligt!

Tot zoo ver de voorbeelden van duidelijk machinale gebeurtenissen in ons. Nu echter de eigenlijke geestelijke functies. Deze scheiden we in ons gevoel gemeenlijk van de eerstgenoemde. Ongetwijfeld terecht. Toch zijn er dringende, onweerlegbare overwegingen, welke de scheidende kloof trachten te overbruggen. Men luistere. Uitingen van bewustzijn en geestelijk leven vinden wij in het dierenrijk slechts daar waar zenuwstelsel aanwezig is, en wel des te duidelijker naar mate dat zenuwstelsel meer ontwikkeld en gedifferentieerd is. Bovendien is veelal het gedeelte van het zenuwstelsel, dat voor de bewuste intelligentie-processen dient gescheiden van de rest. Die rest dient dan voor al de machine-achtige reflex-processen waarvan wij er enkele hierboven besproken hebben. Bij den mensch zijn de geestelijke functies waarschijnlijk alleen in de hersenschors gelocaliseerd. De rest zijn reflexcentra.

De hersenschors is, in de taal der afstammingsleer gesproken, een zeer jong gedeelte der hersenen. Yisschen en kruipende dieren hebben dat deel nog niet. De hersenschors ligt als een kap over de oudere hersengedeelten heen en heeft geen rechtstreeksche verbinding met de buitenwereld. Alle zintuigelijke indrukken welke de hersenschors bereiken, reizen door de reflexcentra heen. Er is dus scheiding. Maar de gelijkenis is nog grooter. Vergelijkt men de hersenschors, zetel der geestelijke (psychische) functies met een ander hersengebied, dat uitsluitend reflexcentrum is, dan valt de identiteit van den histologischen bouw op. Zenuwcellen, zenuwvezels, steunweefsels, bloedvaten — alles hetzelfde. Hoe is het mogelijk, dat twee zoo geheel gelijke weefsels zoo verschillende functies verrichten? Nog een argument: dezelfde werkingen welke een invloed uitoefenen op de reflexfuncties van de reflexcentra, oefenen gewoonlijk dienzelfden invloed uit op de psychische functies der hersenschors. Beactietijd, prikkelbaarheid, vermoeienis vertoonen in beide gevallen een evenwijdig verloop. De lage zuurstofdruk op den top der Andes welke de werking van prof. Barcroft's spieren sterk bena-

Sluiten