Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

34. INTELLECTUEELE ARBEID.

Intellectueele arbeid — het klinkt bijkans als spot en hoon, daarover in onzen tijd te willen spreken of schrijven! De zoogenaamd „democratische verdwazing van dit tijdvak kent en erkent slechts den handenarbeid als eenigen wezenlijken en waren arbeid. Hersenarbeid geldt voor Sinte Werkman als een soort voorwendsel tot genoegelijk luieren Maar wanneer

eindelijk in later eeuwen de menschheid eens tot bezinning geraakt zal zij zich ontzetten over onze miskenning der grondwaarheid, dat een mensch slechts zooveel waard is voor de samenleving als hij geestelijke waarden vertegenwoordigt. Onlangs was een stoere grondwerker in mijn tuin bezig een perk diep om te spitten. Toen hij even een oogenblik rustte nam ik de spa uit zijn hand en ging zelf aan het werk. Natuurlijk duurde het niet lang of ik reikte met een zweet-overstroomd gelaat en pijnlijken rug, al hijgend de spa weer aan den man over. Die zei daarop met een grijns: „Ja, Professor, zoo'n spaai is veul zwaarder dan een pennehouder. Hij had mij door het open raam den geheelen ochtend aan het schrijven gezien. Eén oogenblik aarzelde ik in de keuze van de repliek, maar toen vroeg ik hem vriendelijk, of hij zelf vaak den pennehouder ter hand nam. Het antwoord kwam onmiddellijk en eerlijk: „Nee hoor, zoo weinig mogelijk, want als het eens moest, dan kreeg hij van het schrijven toch zoo'n „pien in zijn kop" dat hij blij was als hij het klaar had." Gelaten stak hij daarna de spa weer in den grond en gooide de humus in regelmatig rhythme verder om.

Waarin bestaat eigenlijk de intellectueele arbeid? Natuurlijk kan men daar slechts zéér bij benadering iels over zeggen, en dan niet anders dan vage dingen. Wij stellen ons voor, dat in verscheiden gebieden van onze hersenschors „herinneringsbeelden" vastliggen. Wat dat precies beteekent gaat het menschelijk verstand te boven. Gewoonlijk stamelt men zooiets, dat de langs zenuwvezels aangevoerde zintuigprikkels in de zooveel millioenen cellen der hersenschors een blijvende materieele verandering verwekken en achterlaten. Of die verandering van chemischen of physischen of chemico-physischen aard is, weet men niet. Men neemt nu aan, dat telkens wanneer later weer een prikkel opnieuw zoo'n cel bereikt, waar een herinneringsbeeld bewaard ligt, dat beeld weer bewust wordt. Wanneer één

Sluiten