Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een groot voordeel, totdat blijkt, dat in het gedeelte der rystkorrels dat wy wegpolijsten iets zit, dat onontbeerlijk is voor het leven. Wie zich m hoofdzaak met gepolijste rijst voedt, krijgt een ernstige en gevaarlijke ziekte, die in ons Indië beri-beri heet. Het heeft tientallen van jaren geduurd, vóórdat onze landgenooten, de professoren Eykman en Grijns, de oorzaak van deze ziekte ontdekten. Toen was het te laat om op te houden met het polijsten van de rijst; honderden pellerijen met duizenden arbeiders over de gansche wereld kon men niet stop zetten.

Men zal mij tegenwerpen, dat die rijst-affaire toch weer een gelukkige oplossing heeft gevonden. Immers, onze landgenoot Prof. Jansen te Weltevreden is er het vorig jaar in geslaagd, uit de versmade rijstzemelen (dedèk) een zeer werkzame stof te bereiden, welke waarschijnlijk het gezochte, tegen beri-beri behoedende vitamine is. Naar hij mij schrijft, brengt het Geneeskundig Laboratorium te Weltevreden thans tabletten en ampoules van dat vitamine in den handel, waarvan uiterst geringe hoeveelheden voldoende zijn om bij den mensch beri-beri te voorkomen of tegen te gaan. Dit is een zeer bevredigend resultaat, hetwelk onzen kranigen landgenoot alle eer aandoet. Maar het feit, dat mijn paradox aangaande de verminderde waarde der hygiëne steunt, blijft bestaan; de beri-beri is ontstaan ten gevolge van wijzigingen in de voeding, veroorzaakt door den vooruitgang en het heeft eerst tientallen van jaren geduurd vóór men de oorzaak der ziekte kende, en daarna weer tientallen van jaren vóór men een geneesmiddel gevonden had.

Nog een ander zeer merkwaardig voorbeeld hoe een vooruitgang in de techniek, welke groote voordeelen schijnt te brengen voor de volksgezondheid, na eenigen tijd blijkt een ernstig gevaar te verbergen. Ieder geniet van het mooie, witte, zilveren tafelzout, dat een verfijnde nijverheid ons levert en wij roemen de zegeningen der hygiëne, die ons zulk een smettelooze stof weet te verschaffen tot het verleenen van smaak aan onze flauwe spijzen. Ook ons drinkwater, door sterke pompen uit zandgronddiepte te

voorschijn gebracht, is een zegening der techniek Maar nu de keerzijde.

De kropziekte was eeuwen lang slechts inheemsch bij de verarmde bevolking van enkele Alpenvalleien. In de laatste tientallen van jaren heeft men

Sluiten