Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meert, verschoont en verbetert de slakken, het schuim, de rest der dingen 1), zonder haar is en leeft de aarde niet.

Zoo hebben dan Helios en Selene, Zon-en-maan de aarde onder elkander verdeeld2). Maar mogen zij ook beide tot den godenstam der kosmische beginselen en oerkrachten behooren, zij heerschen over verschillende werelden. Helios, de ongerepte en eeuwig aan zich gelijkblijvende, raakt de stof niet aan. Selene, heeft hare eeuwig veranderlijke lichtgedaante, aan de wisselvalligheid, ja de corruptie der materie ontleend.

Indien in een latere periode het Christelijk denken met deze heidensche voorstellingen zal samenwassen, dan zullen Helios en Selene, als Logos-boven en Logos-beneden, moeten samenvallen.

Voor 500 zijn in Syrië Zon-en-maan op voorstellingen der Kruisiging afgebeeld. Gaat het hier enkel maar om stoffage van het landschap? Is het denkbaar, dat de Syrische kunstenaars, wanneer het gold, het centrale drama der Christelijke heilsleer te ver-beelden, uit een soort van sleur, oude attributen als zin-looze sier uit een vijandige iconographie hebben overgenomen? Hautecoeur vraagt eerst: „Pourquoi fut-ce la scène de la crucifixion qui, au début, comporta la présence de ces deux astres, et non pas, comme il advint plus tard, d'autres scènes de la vie du Christ? Peut-être parceque le sacrifice de Mithra s'accomplissait entre le soleil et la lune; peut-être parceque la croix fut longtemps un symbole solaire", en iets verder: „les artistes syriens qui, les premiers, pour combattre le docétisme des monophysites, représentèrent Jésus souffrant sur la croix, ajoutèrent a cette scène, le soleil et la lune, qu'ils avaient 1'habitude de voir sur les monuments de Mithra, de Jupiter Dolichène, de Jupiter Héliopolitain. Accordèrent-ils a

1) or. V 170 D zie boven IV 150 A.

2) Ovvodoq axQiftiis rwv tip xaxavtifiaQfitVMV pctfïiktiav *HXiov tf xai EfAtjvtjS (or. IV 154 D).

206

Sluiten