Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

humanisme zich gezonder en ruimer had kunnen ontplooien dan waar elders *) Het is de Maatschappij inderdaad te doen geweest om den mensch zonder te vragen naar richting of partij. In haar doelstelling ging en gaat het om levensverrijking voor een ieder. Iets meer van wat de aarde en haar volheid biedt, binnen bereik der Nederlandsche aardbewoners te brengen dat was het wat zij wenschte. Dit bewijzen trouwens al haar takken van werkzaamheid, haar Bibliotheekwerk, haar Spaarbanken, haar scholen. Doch daarover gaat het niet in dit opstel. Waar dit humanistisch standpunt voortkomt uit overtuiging, waar het uiting is van het besef dat een ieder deel behoort te kunnen hebben aan het cultuurbezit der menschheid, daar schept het een gezindheid, die wij verdraagzaamheid noemen. Voegen wij er een adjectief aan toe en spreken wij van positeve verdraagzaamheid, dan is dit, wijl veelal verdraagzaamheid doorgaat voor onverschilligheid. Inderdaad kan zij gepaard gaan met een zeer besliste eigen overtuiging en is zij uitvloeisel van een inzicht in de bontheid en volheid van het Leven zelf, dat zich openbaart in zoo sterke verscheidenheid van vormen. Met haar staat en valt waarachtig humanisme. Hier nu staan de vroegere en latere bestuurders van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen schouder aan schouder met de mannen en vrouwen uit de Volkshuisbeweging. Beide hebben het in deze dagen van extremisme en toespitsing van het verschil tusschen het eigene en het andere, hard te verantwoorden. Beide putten kracht uit de overtuiging dat zij iets zeer wezenlijks voorstaan, dat behoort tot een van de meest waardevolle kenmerken van ons volkskarakter. En het is hierom, om dit gemeenschappelijke, om dit kenmerkend nationale, dat de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen die in 1784 werd gesticht en de Nederlandsche Bond van Volkshuizen, die werd opgericht in 1928 juist op het gebied van Volksopvoeding elkaar vinden en tot gemeenschappelijk werk komen. Men denke aan Bakkeveen en de volkshoogeschoolplannen die daar tot uitvoering komen, maar men denke vooral aan het ontwikkelingswerk op het platteland, waar leiders en leidsters uit beide vereenigingen samenwerken, samen programma's ontwerpen en samen de ontwikkelingscursussen leiden waar deze programma's worden ten uitvoer gebracht Waar las ik onlangs dat het Hollandsche volk : „The best educated of the world" is ? Dit is een van die losse, oppervlakkige uitspraken welke zeker niet berusten op grondige kennis. Maar verblijdend is zeer zeker, dat uiterlijke beleefdheidsvormen en goede manieren voor wie zoo spreekt niet

1) Meent men dat hetzelfde, wellicht in hoogere mate, geldt van de nederzettingen waaruit de Vereenigde Staten van Noord-Amerika zijn opgebloeid, dan vergete men vooral niet, hoe hier het ,,Algemeen" oorspronkelijk bestond uit een homogene massa, wier leden, dank zij geloofsvervolging, met de meest hechte banden verbonden waren.

Sluiten