is toegevoegd aan uw favorieten.

Het ontstaan, streven en einddoel der vrijmetselarij. Met 333 citaten en 9 facs.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

talismans heeft eene uitbreiding genomen, die een kwart-eeuw geleden nog niet denkbaar was. De oprichting van Boeddhistische tempels in Europeesche hoofdsteden wijst op een overplanting van Oostersch-heidensche begrippen in een sinds eeuwen gekerstende maatschappij. De uitbreiding van het theosophische stelsel bewijst, dat de zielsverhuizings- en goddelijke-emanatietheorieën, die zoowel aan het Boeddhisme als aan het antieke mysteriedom van de Nijl-delta eigen zijn, in ruimen kring hunne als-zaadvleugelige kiemen hebben rondgestrooid. In het magonnieke systeem, dat de humaniteit, zich steeds vernieuwend door het natuurlijke generatie-vermogen, als een onsterfelijke emanatie van de Godheid beschouwt, ziet dan ook een niet-magonniek wijsgeer *) de kiem, waarvan de theosophie de redelijke consequentie is. Het is hier de plaats om eene verklaring te geven van eene vraag, die allicht kan opdoemen in verband met hetgeen op menige steê in dit werk is naar voren gekomen: de groote belangstelling en de actieve medewerking van vele Joodsche kringen in het werken en streven der Vrijmetselarij. Waar het Jodendom toch gebaseerd is op het geloof in éénen, almachtigen en onverdeelden God, kan van een verzoening tusschen deze opvatting en het uitgewerkte stelsel der magonnieke Godsleer bezwaarlijk sprake zijn. Om beide feiten met elkaar in overeenstemming en redelijken samenhang te brengen, is het noodig allereerst te herinneren, dat het oude Mozaïsche geloof in zijne oorspronkelijke zuiverheid niet meer in het universeele Jodendom wordt aangetroffen. Het moderne Jodendom kent twee richtingen, de z.g.n. Duitsche (en hiertoe behoort verreweg de groote massa der belijders van den Israëlietischen godsdienst) en de Spaansch-Portugeesche, waarvan men o. a. eene communauteit te Amsterdam aantreft. Beiden komen hierin overeen, dat zij hun godsdienstige opvattingen baseeren op de glossen en commentaren, op de Mozaïsche wet en gebruiken gepiaakt door rabbijnen-groepen — een Jerusalemsche en een Babylonische — die onder twee nuances van denzelfden Gnostieken invloed stonden. Echte Mozaïsche Joden zijn er zoo goed als niet meer, en die er nog zijn, gelden bij het universeele Jodendom als dwalenden, als Karaïtische sekte (zie Darkest Russia, Sept. 21, 1891). Het streven der Vrijmetselarij ontspruit uit denzelfden Gnostieken wortel als de geloofs-filosofie der Talmudisten. De Vrijmetselarij wil een nieuwen tempel bouwen: dien der humaniteit, en den modernen Joden is dit streven sympathiek. Einde 1917 schreef „Het Oude Volk", een Nederlandsch orgaan voor vrijzinnige Joden2), over den derden tempel, die eenmaal verrijzen zal, maar alleen verrijzen kan op de ruïne's der vorige, omdat het nieuwe alleen ontstaat uit en door den ondergang van het oude. Dit inzicht kan en moet gepaard gaan met eerbied voor het oude.

') Prof. Bolland: De Vrijmetselarij voorheen en thans.

*) Nieuwe Rotterdamsche Courant, 16 Nov. 1917, Avondblad A, 2e pag., Ie kol., ïubriek „Kerknieuws".