is toegevoegd aan uw favorieten.

Het testament van de stervende moeder der broeder-uniteit, waarin zij, te midden van haar volk en naar haar bijzonder wezen haar levensloop voleindigd hebbende, de haar door God toevertrouwde schatten onder hare zonen en erfgenamen verdeelt.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

leven op. Den broeders moest alles gemeen zijn; de rijke moest in vrijwillige armoede zijn goederen tot verzorging der Broederen besturen. Aan het hoofd der gemeente stond een bisschop, later bijgestaan door een raad van vier seniores. Zij wendde zich weldra geheel af van de katholieke kerk en was ten prooi aan zware vervolgingen, doch hield nog een eeuw lang vast aan het coelibaat en de roomsche opvatting der avondmaalsleer. Na den dood van Lucas van Praag in 1528 verloor zij meer en meer haar bijzonder karakter en neigde langzamerhand tot de gereformeerde leerstellingen, die zij in 1575 in de Confessio Bohemica onderschreef. Uitwendig behield zij haar eigenaardig karakter, 't welk bestond in de navolging der eerste christengemeente: gemeenschap van goederen en strenge tucht onder hare leden. Met grooten ernst trachtte zij de geboden van Christus ook in de praktijk van het leven te vervullen, waaruit haar eedsverbod en haar afkeer van den krijgsdienst voortvloeiden. Haar invloed en uitbreiding in Bohemen en Moravië was aan den vooravond van den dertigjarigen oorlog het grootst; tal van de aanzienlijksten in den lande behoorden tot hare leden en gingen mee onder in haar val.

Aan deze Broedergemeente, wier einde nu in het zicht zou komen, wijdt Comenius in 1650 eenige schoone bladzijden in zijn „Testament der stervende Moeder". Zij behooren tot de aangrijpendste lectuur, die door hem nagelaten is. Hier is de echte Comenius aan het woord, de man met zijn hartstochtelijke liefde, zijn persoonlijken gloed, met zijn gezicht op de dingen dezer wereld sub specie aetemitatis, dat ons ontroert door