is toegevoegd aan uw favorieten.

Mensch, God en onsterfelijkheid

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

woorden, ten opzichte van de door den mensch gedane ontdekkingen vermeerdert de waarschijnlijkheid voor een enkelvoudigen oorsprong van elk harer in rechte reden tot de ingewikkeldheid der ideeën, die er in begrepen liggen. Toch moeten de voorbeelden, die ik gegeven heb van groote wetenschappelijke ontdekkingen door meer dan één geleerde tegelijkertijd, ons waarschuwen om de vruchtbaarheid van het menschelijk genie niet te onderschatten door te veronderstellen, dat zij als de aloë onmachtig is om meer zelfs dan één enkelen keer de schoonste bloemen der wetenschap te doen bloeien.

Ten slotte, om een enkel voorbeeld aan te halen van vindingen, die het menschelijk genie onmachtig is om meer dan één keer ter wereld te brengen, zal ik de volkssprookjes noemen, die Perrault en de gebroeders Grimm, om van anderen niet te spreken, ons allen zoo vertrouwd en dierbaar hebben gemaakt. In de beroemdste van die bekoorlijke scheppingen schijnt het, dat de gedachten te talrijk zijn en haar verbinding te ingewikkeld om ons de meening te veroorloven, dat verschillende geesten zonder bekendheid met elkander ze hadden kunnen bedenken en op zulk een wijze rangschikken, dat ze een tegelijk zoo kunstzinnig en zoo bekoorlijk geheel vormden. Overigens ben ik bereid de beste autoriteiten te volgen in het geloof, dat ten minste een groot deel van dien geestelijken schat aan de wereld door Indië is vermaakt.

31. HET GEVAAR VOOR TE VER GEDREVEN VEREENVOUDIGING.*)

Wie de geschiedenis van instellingen nagaat, moet voortdurend acht geven op het buitengewoon verwikkelde van de oorzaken, die het samenstel der menschelijke maatschappij hebben opgebouwd, en moet waken tegen het stille gevaar, waaraan alle wetenschap blootstaat, de neiging namelijk om de oneindige verscheidenheid van verschijnselen al te veel te vereenvoudigen, door de aandacht slechts op enkele daarvan te richten met uitsluiting van alle andere. De neiging tot overdreven vereenvoudiging is werkelijk den mensche-

1) The Golden Bough, I, The Magie Art, deel 1, blz. 333—334.

Mensch, God en Onsterfelijkheid. 4