is toegevoegd aan uw favorieten.

De oorsprong der Grieksche wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dachtheden der 'theologen' de oude philosophie tot philosophie heeft gemaakt. De philosophie is niets, wanneer ze niet critisch is.1 En aan critiek op de oostersche leer, dat onze wereld een maaksel is der planeetgeesten, zal bijv. te denken zijn bij de ontkenning van Strato, dat zij door 'goden' zoude zijn vervaardigd2; reeds naar luid van het Babylonische scheppingsverhaal was tot wereldvorming in eenen godenraad besloten, dat bij het ontstaan onzer wereld planeetgeesten hebben samengewerkt, is de leer der babylonizeerende Mandeeën, en nog de Joodsche Haggada erkent, dat God over de schepping met zijne 'engelen' heeft beraadslaagd. Door Aristoteles worden (Metaph. 11:6) de 'godgeleerden', die de dingen laten voortgekomen zijn uit de Nacht, afgewezen met de opmerking, dat zoo iets onmogelijk is. En zoo maakt hij 'critisch philosophisch' ook de opmerking, dat ziel zonder lichaam onbestaanbaar is, gelijk men niet kan gaan zonder voeten: 'de Gen. An.' II 3. Duidelijke critiek op de Orphiek is vervat in de opmerking (D. L. 7 : 141) van Chrysippus, dat de tijd onlichamelijk is; de Orphische mysteriën, immers, hadden hunne op de latere Mithreesche Zrwanbeelden gelijkende Chronosbeelden. En kennelijke overéénkomst met het Orphische vertoont het Stoïsche in het Zeuslied van Cleanthes, dat voor Stoïsche samenkomsten zal vervaardigd zijn, doch aan de door Plato in zijne 'Wetten' 3:15 bedoelde lofzangen zijne voorloopers heeft gehad, evenals van navolging blijkt bij de Grieksch iEgyp-

1) Plato: tpiXoaofoOvTx Seï £»jv xat e^era^ovra ey.ex.UTdv xai roug aAAous. (Apol. S0C1%. 28 e). Epicteet: ^ta tovto 'èpyov roö ytloabyov tó yuéytorov xat TTjOwrov, $oxt/za£ety ras pavracrtas xat Sixxpiveiv. (Diss. 1 : 20, 7.)

2) „Strato negat opera deorum se uti ad fabricandum mundum; quaecunque sint, docet omnia esse effecta natura." Cic. Acad. II 38, 121.