is toegevoegd aan uw favorieten.

De bouwers

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zulke figuren en voorstellingen zouden zeker niet geduld zijn, indien de orde niet sterk ware geweest en zelfs dan had de Kerk nog niet geweten wat zij voor de ingewijden beteekenden. De geschiedenis brengt even als een fata morgana slechts een gedeelte van het verleden in ons gezichtsveld waarbij zij veel dat wij zouden willen weten in vergetelheid gedompeld laat. Op dezen afstand hebben de Middeleeuwen voor ons het aanzicht van een gladde eenvormigheid wat betreft geloof en meening, maar dat is slechts een van de begoochelingen van den tijd, waardoor wij bedrogen worden. Wat ons toeschijnt als éénvormigheid was niets anders dan het zich houden aan vormen, en daaronder lag evenveel verscheidenheid van denken als er heden ten dage bestaat, hoewel alles niet zoo vrij werd uitgedrukt. De wetenschap zelf, zoowel als godsdienstige denkbeelden die kettersch geacht werden, zochten de afzondering; maar het menschelijk denkvermogen was niettemin levend en werkzaam en een groote geheime Orde als de Vrijmetselarij, die de bescherming der Kerk genoot, maar er toch onafhankelijk van was, noodigde tot vrijheid van denken en geloof uit1).

De Metselaars kwamen door den aard van hun kunst in aanraking met alle soorten menschen en zij hadden gelegenheid om de gebreken der Kerk te leeren. Verre uitstekende boven de massa en boven het meerendeel der geestelijkheid door hunne beschaving, werden zij, door hunne reizen welke niet alleen in alle richtingen door Europa, maar ook naar het verre Oosten gingen, bekend met wijd uiteenloopende godsdienstige zienswijzen. Zij hadden geleerd om verdraag-

van de kerk te Doberan en wel zoo geplaatst als de vrijmetselaars ze gebruiken Verder ziet men een beteekenisvol tooneel waarin priesters een molen wentelen waaruit zij dogmatische leeringen malen! Onderaan vind men het avondmaal waarbij de Apostelen in welbekende houdingen staan. In den Kathedraal te Brandenburg ziet men een vos in priesterkleeding tegen een kudde ganzen prediken en in den Munster te Bern vindt men den Paus geplaatst onder degenen die in de verdoemenis zijn. Dit waren stoute stukjes, waaraan zich nauwelijks de ketters durfden wagen.

i) Geschiedenis der Vrijmetselarij door Steinbrenner, hfdst. IV. Er waren inderdaad in de Middeleeuwen vele geheime genootschappen zooals de Cathari, de Albigenzen, de Waldenzen, en andere, wier ingewijden en aanhangers door geheel Europa reisden, terwijl zij nieuwe gemeenschappen vormden en proselieten maakten en zulks niet alleen onder de massa maar ook onder de edellieden en zelfs onder de monniken, de abten en bisschoppen. Occultisten, Alchemisten en Kabalisten werkten allen in het geheim, hun vlam levendig houdend onder de korst der gebonden vormen.