is toegevoegd aan je favorieten.

De poenale sanctie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE POENALE SANCTIE

6

kina, rubber, enz. op Java, hoort men zelden dat hun vrij werkvolk hen vermoordt; van de duizend assistenten op Sumatra's Oostkust kan men iedere zes maanden lezen dat er één door zijn contractanten, vermoord wordt, iedere maand dat er enkelen aangevallen zijn. Indien het Arbeidskantoor vergelijkende cijfers gaf, zij zouden de P. S. rechtaf veroordeelen. Het is immers -verklaarbaar: de rassen- en klassentegenstelling tusschen den economisch sterken Europeeschen planter en den economisch zwakken Inlandschen koelie, die op Java al tot klappen, ruwheden en andere excessen lijdt, zal dit te meer doen in de buitengewesten, waar de P. S. een dwangverband van 3 of lx/a jaar tusschen die beide partijen in eenzelfde milieu schept.

Wat antwoordde de regeeringsgemachtigde aan den heer Stokvis, die hem bovenstaande moord en doodslag getallen voorgehouden had? Mr. Cowan het in zijn lange, oppervlakkige rede van 6 Nov. 1923 die allerergste cijferaanklacht tegen de P. S. links liggen, sprak alleen maar in het algemeen over: „op zich zelf staande — en direct door het strafrecht getroffen — excesgevallen — zooals ze helaas overal in de menschen maatschappij voorkomen." Die laatste woorden zegt een Dir. v. Justitie als reeds jaren achtereen in een bepaald economisch milieu per jaar twee per mille opzichters door hun arbeiders vermoord en 40 per mille geattaqueerd worden.

2. Wie kan de wellen stoppen van dien moord?

Zooveel als bovengenoemde getallen te vertellen hebben, zoo weinig zeggen zij tot den doorsnee lezer, die niet voelt het leed dat er in verscholen ligt, die niet gestaan heeft bij het lijk van zijn vermoorden makker, die niet kent de ouders wier zoon werd weggenomen, die niet gelezen heeft op den dagkalender van een vermoorde, geschreven door het meisje dat van hem hield: „alles, alles goeds."

Maar wie voor zijn medemenschen vriend wil zijn, die zal zich Vondel's „Niemand kan de wellen stoppen van dien moord" herinnerend, naar beste kunnen trachten de bron te stoppen van dien iedere zes maanden zich herhalenden moord.

De bodem, waaruit die niet minderende doch eerder stijgende moordstroom welt is, ieder geval wijst het uit, de bestaande P. S., die den koelie practisch dwingt (theoretisch kan hij ontbinding van het contract vragen) bij immigratiecontract drie,