is toegevoegd aan je favorieten.

Europa en Bismarck's vredespolitiek

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VOORWOORD.

Dit boek — eerste uitgave in boekvorm van het Nederlandsche Comité tot onderzoek van de oorzaken van den Wereldoorlog — vertelt, hoe het nieuwe Duitsche Keizerrijk van 1871 in Europa ontvangen werd en er zijn zeer groote plaats kreeg. Allergewichtigste factor was hier Bismarck's bewuste en klaardöordachte vredespolitiek, die de aanpassing van het nieuwe aan het oude zeer heeft vergemakkelijkt. Dat deze politiek inderdaad vredelievend is geweest, moet voor velen een verrassing zijn: toch is het onweerlegbaar. Zooals zij was, kon zij in Europa, ofschoon met groot wantrouwen ontvangen en beschouwd, ook met opzet diametraal verkeerd voorgesteld, op den duur vertrouwen wekken. Het einde bewees het. Duitschland nam toen op internationaal-politiek gebied een zeer sterke positie in. Bismarck had zijn doel ten volle bereikt.

Ik heb mij opzettelijk tot het verhaal der politieke verhoudingen beperkt. Dit is al zóó vol — en ik geloof ook : zóó nieuw —, dat het een boek op zich zelf verdient. Het spreekt vanzelf, dat op den vorm dezer verhoudingen behalve motieven van nationalen ook motieven van economischen en kolonialen aard hebben ingewerkt. Dit blijkt in het verhaal vanzelf op vele plaatsen, maar niet daarom was het hier te doen; wel om het algemeene karakter der betrekkingen, dat in de politiek tot uiting komt.

Hoe meer ik de vooroorlogsgeschiedenis bestudeer, hoe meer ik overtuigd raak, dat men deze Bismarckiaansche periode goed moet kennen, alvorens men tot eenig oordeel over de Wilhelminische — en haar einde — in staat is. Elke voorstelling van de laatste, die de eerste buiten beschouwing laat, mist voldoenden ondergrond en perspectief. Juist, het verschil tusschen beide is buitengemeen opmerkelijk en véél-zeggend. Ik wil biermede niet beweren, dat ik de regeering van Wilhelm II als oorlogzuchtig