Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 123. Wiclef, Hus enz.

199

de studie der wetenschappen uitvoer en van de Spirituales de denkbeelden over het rijk van den antichrist overnam. Zoowel hij als zijn leerling MatthiasvanJannow kwamen in verdenking van ketterij. Het was bij dit alles geen wonder, dat er in Bohemen een sterke gisting ontstond.

6°. Aan het hoofd der beweging plaatste zich de beruchte Jan Hus. Omstreeks 1369 geboren te Husinec, werd hij 1398 professor te Praag, in 1402 rector der universiteit en niet lang daarna biechtvader van koningin S o p h i e. Ofschoon onberispelijk van gedrag, bewonderde hij de verderfelijke leer van Wiclef en vond als prediker bij de kapel Bethlehem gelegenheid, zijn gedachten onder het volk te verspreiden. Sedert 1407 werd Hus verdacht van ketterij. Het volgend jaar verwierp de universiteit van Praag de 45 stellingen van Wiclef. Slechts gedwongen en in schijn sloot Hus zich aan bij dit vonnis en verklaarde in een preek, „gaarne met Wiclef een plaatsje in den hemel te willen hebben". Ofschoon hem het prediken werd verboden, verwierf hij allengs veel aanhang onder de Czechen der universiteit. Toen koning W e n z e 1 in 1408 de Romeinsche obediëntie verhet, om naar die van Pisa over te gaan, traden de Czechen oogenbhkkehjk toe, terwijl de Duitschers zich hielden aan Rome. Bij edict van 18 Januari 1409 gaf nu W e n z e 1 drie stemmen aan de Czechische natie der universiteit tegen eene aan de Duitsche. Kort daarop verlieten de Saksische, Beiersche en Poolsche studenten de stad en stichtten de universiteit van Leipzig (1409).

7°. Nu had Hus vrij spel, zette zijn gewaagde en kettersche preeken te Bethlehem voort en werd hierin door zijn onstuimigen vriend Hieronymus van Praag krachtig gesteund. Tegen de beschuldigingen, die weldra te Rome inkwamen, meende Hus sterk genoeg te zijn door de bescherming van W e n z e 1 en diens gemalin Sophie. Toch kwam mj 1411 in den ban en de stad Praag onder het interdict. Hus beriep zich op een algemeene synode en op Christus en zette zijn drijven voort. Woedend beschimpte hij in 1412 den aflaat en de kruistochtbul tegen Ladislaus van Napels1) en werd alleen door Hieronymus van

*) Questio de indulgentiis ; Contra bullam Papae, Joannis Hus et Hieronymi Pragensis, Hist. et Monumenta, 2 voll. Noremb. 1668 ; Francof. 1716, Tom. I, 121 s., 184 s. Een nieuwe editie verschijnt te Praag (bezorgd door Plaishans en Kominkova) 1905 w.

Sluiten