Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

216

§ 126. Licht- en schaduwzijden.

heim en begon zijn grootsche werkzaamheid als hervormer der Duitsche kloosters (inclytus reformator) ; voor zijn dood keerde hij naar Windesheim terug (Liber de reformatione monasteriorum)1). Geiler von Kaisersberg (t 1510), beroemd redenaar en domprediker te Straatsburg, bestreed in zeer vrijmoedige leerredenen de voornaamste gebreken zijns tijds en het ter stichting en onderrichting der nakomelingen een groote verzameling van preeken na 2).

6°. In Spanje deed de beroemde kardinaal Ximenes (f 1517) veel voor de hervorming der geestelijken en der monniken. Zeer grooten toevloed op de studiën had zijn polyglottische bijbeluitgave van Alcala. De nieuwe uitgave van Aristoteles werd door zijn dood verijdeld. Met de mystieke geschriften trachtte hij het lezen van gevaarlijke boeken te voorkomen 8).

7°. In Frankrijk muntte Willem Durandus (f 1328) uit, die, naar het schijnt, op last van Clemens V, een boek schreef De modo celebrandi concilii et corruptelis in Ecclesia reformandis 4). De beroemde Pierre d'Aiüy (f 1425), kanseher van Parijs en later aartsbisschop van Kamerijk, was een der ijverigste en invloedrijkste hervormers op de synoden van Pisa en Constanz (Canones reformationis Ecclesiae in concilio Constantiensi, Capita agendorum in concilio generali Constantiensi) 5). De ziel der hervormende bewegingen zijns tijds bleef tot aan zijn einde Joannes Gerson (f 1429), kanseher der Parijsche universiteit. Hij leefde zeer ascetisch en verwierf zulk een naam, dat hem gedurende langen tijd De Navolging van Christus is toegeschreven. Zijn hervormende geschriften zijn talrijk (De simonia, De emendatione Ecclesiastica, De statibus Ecclesiasticis enz.) *). Nicolaas van Qemanges (f 1434), rector der Parijsche universiteit en later secretaris van Benedictus XIH te Avignon, ijverde voor de verbetering der kerkelijke toestanden, vooral in zijn talrijke geschriften (De studio theologico, De praesulibus simoniacis, De novis festivitatïbus non instituendis, De corrupto Ecclesiae statu, Disputatio habita per scriptum super

*) Ed. Grube, Halle 1887. V. Becker S. J., Bijdr. en Mededeelingen van het Hist. Genootsch., X, bl. 376—445, Utrecht 1887.

2) Uitg. van Lorenzi, 4 deelen, Trier 1881—1883. Dacheux, Un réformateur Cathol. a la fin du XV siècle, Paris 1876.

8) Hefele, Der Kardinal Ximenes und die kirchlichen Zustande Spaniens, I Aufl., Arnheim 1853.

4) Ed. Parisiensis 1545 en 1671. Hefele, VI, 461 ff.

5) V. d. Hardt, I, p. 409 ss. en 506 ss.

•) Ed. Dupin, 5 vols, Paris 1706. Schwab, Johannes Gerson, Würzburg 1858.

Sluiten