Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 133. De Kerk en de letterkundige renaissance.

255

schreef zeer goed Latijn. Leonardi Bruni (t 1444), eerst huisleeraar bij de Medici, dan Secretarius Apostólicus en eindelijk kanseher te Florence, leefde zeer christelijk. Zijn werken schreef hij in klassiek Latijn en in 't Grieksch. Hoewel Marsilius Ficino (t 1499) P1 a t o te zeer vereerde, schreef hij een verdienstelijk werk over de onsterfelijkheid der ziel en een zeer schoon gestelde apologie van het Christendom. De werkzame bibliothecarius Tortello (f 1466), de Latijn en Grieksch schrijvende aartsbisschop Perrotte (f 1480), de beroemde Latinist Maffeus Vegio (f 1458) enz. waren geloovige en gedeeltelijk zeer vrome christenen. Twee zijn uit de rij der geleerden opgeklommen tot den pauselijken zetel: Thomas Parentucelli als Nicolaus V (f 1455), een der grootste maecenaten aller tijden; Enea Silvio de Piccolomini als Pius H (f 1464), die zonder twijfel een der geleerdste en meest klassiek gevormde mannen zijns tijds was. Nog als Paus, trots het standvastig doorzetten van zijn kruistocht-idee, werkte hij aan zijn geographisch hoofdwerk. — Ook in de overige gedeelten van Itahë was het humanisme geenszins een afval van het geloof, verzet tegen de Kerk en tegen de regulieren. Daarvoor pleitten mannen als Loschi (t 1450) te Milaan, Verona en Napels. Da Feltre (t 1446) te Mantua, Guarino (f 1460) te Ferrara en anderen.

5°. De Pausen en hun hof hebben de renaissance begunstigd. Wederkeerig heeft de renaissance haar invloed doen gelden op de curie. De klassieke letteren en de kunst der renaissance hebben er een heerlijken bloeitijd beleefd. Met het goede was echter het kwaad van het humanisme vaak innig vereenigd. De twee stroomingen hepen soms vlak naast elkaar. Aan de eene zijde een onweerstaanbare drang naar het heidendom, hoovaardij des geestes, zedenbederf ; aan de andere geloof, hefde en onthechting. Terwijl de christelijke renaissance aan het pauselijk hof de bovenhand had, drong toch ook de heidensche er binnen. De schandelijke P o g g i o was gedurende 50 jaren secretaris van zeven Pausen ; Leonardus Aretino en Valla behoorden tot het college der secretarii apostolici, F i 1 e 1 f o genoot de vriendschap van Nicolaus V en Beccadelli vertoefde als gezant van Napels aan het pauselijk hof. Reeds onder Sixtus IV had de geest der heiden-

Hist. flor. populi, libri XII, bij Muratori, vol. XIX. izegi TtoXirelag &Aogevrivav. Ed. Hasper, Leipzig 1861. Freudenthal. Leonardi Bruni enz. N. Jahrb. kl. A. 1912.

Sluiten