Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

284

§ 137. Luther tegenover Paus en keizer.

liet hij 12 stellingen over den aflaat en de volmacht des Pausen verspreiden, waardoor Luther zoo vertoornd werd, dat hij antithesen uitgaf en, gesteund door hertog Georg van Saksen, doorzette, zelf te mogen deelnemen aan het dispuut. Het werd gehouden van 27 Juni tot 16 Juh, tegen den wil der bisschoppen van Merseburg en Brandenburg, in tegenwoordigheid van Georg van Saksen. De overwinning was aan de zijde van Eek, die Luther en Carlstadt een gevoelige nederlaag toebracht. De universiteiten van Parijs, Heidelberg, Keulen en Leuven heten zich, na inzage der acten, uit tegen Luther, die zelf erkende, dat er slecht gedisputeerd was, en Carlstadt schande had ingeoogst voor eer (quia est infelicissimus disputator, horridi, et hebetis ingenii). Eek daarentegen werd om zijn „behendigheid, vernuft, geleerdheid, minzaamheid en trouw" door Melanchthon1) en Scheurl ten zeerste geprezen. Luther onderwierp zich niet, noemde het dispuut te Leipzig tijdverhes, maar verheugde zich, dat zijn vrienden hun toorn uitstortten over Eek2).Georg van Saksen daarentegen keerde zich af van Luther, die in 't vervolg ook door den geleerden Hieronymus Emser met kracht werd bestreden s).

§ 137.

Luther tegenover Paus en keizer.

Pastor, Geschichte der Papste, IV Band, Freiburg 1906. K. Muller, Zeitschrift f. Kirchengeschichte, XXIV, S. 46 ff. Kalhoff, ibidem, XXV, 90—147 ; 273—290 ; 399—469 ; 503—603. Schutte, Quellen und Forschungen, VI Band. Kalhoff, Forschungen zu Luthers römischem Prozess, Rom 1905. Janssen, Geschichte des deutschen Volkes, II B. XVII— XVIII Aufl.

1°. Nadat de nieuwe leer van Luther door den aartsbisschop van Mainz te Rome was bekend gemaakt, droeg L e o X aan Gabriël della Voltra, plaatsvervangend generaal der Augustijnen, op, den trotschen professor van Wittenberg tot rust

x) Ellinger, Philipp Melanchthon. Ein Lebensbild, Berlin 1902. Opp. Corpus Reformat. ed. Bretschneider et Bindseil, Hallae et Brunsvic 1834—1860, 28 Tomi.

a) Eccius dedolatus van Willibald Pirkheimer.

3) Ed. Jen. I, 348 ss. ; 350 ss. Enders, Luther und Emser. Ihre Streitschriften aus dem Jahre 1521, 2 Bde, Halle 1889—1891.

Sluiten