Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

344

§ 146. Afval van Engeland.

History of the Church in England 1509—1603, 2 vols. London 1896. Oairdner, The Englisch Church in the 16 oentury from the accession of Henry VIII to the death of Mary (New history of the English Church, vol. IV.), London 1902. HaU, Henry VIII, 2 vols. London 1904. SpiUmann, Die Englisehen Martyrer unter Heinrich VIII, 2. Aufl., Freib. i. Br. 1900. Beesly, Queen Elizabeth, London 1892. Creighton, Queen Elizabeth, New ed., London 1901. SpiUmann, Die Blutzeugen unter Jacob I, Karl I und dem Commonwealth (1608—1654), Freiburg i. Br. 1905. Dezelfde, Die Blutzeugen aus den Tagen der Tïtus-OatesVerschwörung, Freib. i. B. 1901. Over Jacobus I zie Zimmermann S.J., Der Katholik (1889), II, 253 ff.; Röm. Quartalschr. 1902. 8. 376 ff. Hutton, The English Church from the accession of Charles I etc. (Hist. of the Eng. Church, Tom. VI.), London 1903. W. Walther, Heinrich VIII von England und Luther, Leipzig 1908. Trésal, Les origines du schisme anglican, Paris 1908. Oairdner, Lollardy and the Bef. in England, London 1913. BurtonPollen, Lives of the English Martyrs under Elisabeth, London 1914 ss.

1°. Engeland werd tot de scheuringx) en vervolgens tot de ketterij gedreven door den lagen hartstocht van Hendrik VHI (1509—1547). Hij beklom den troon in 1509 en huwde in hetzelfde jaar Catharina van Arragon, de weduwe van zijn ouderen broeder Arthur, die kort na het huwehjk, voor de consummatie, was overleden. In deze echtvereeniging, met dispensatie van Julius II gesloten, leefde Hendrik zeer gelukkig. Hij was streng katholiek, bestreed de opkomende hervorming en^schreef tegen Luther zelfs een boek De septem Sacramentis, waarvoor hij van L e o X den titel Defensor fidei ontving.

2°. In 1527 vroeg Hendrik, ontvlamd door onreine hefde voor Anna Boleyn, echtscheiding op grond, dat zjjn huwehjk met Catharina (volgens Lev. XVTH, 16; XX, 21 en Marcus VI, 18) ongeldig was. Kardinaal Wolsey2), de almachtige minister, steunde den koning en trachtte het gevoelen der godgeleerden te winnen 8). Clemens VU, voor wien Hendrik de zaak bracht, vond de redenen onvoldoende, een onderzoek in Engeland onraadzaam, gaf echter ten laatste op 's konings aandringen toe en belastte daarmee de karchnalen Wolsey en

x) Zie vooral Pastor, Gesch. der Papste, IV, 2 : Clemens VII, Kapitel XI, S. 483—516.

a) Kard. Wolsey, der intellektuelle Urheber des Ehestreites Heinrichs VIII von England (Zeitschr. f. Kath. Theol. 1883, S. 401 ff.).

3) Creighton, Card. Wolsey, London 1888, with explan. notes by Ketcham, New-York 1903. Taunton, Thomas Wolsey, legate and reformer, London 1902.

Sluiten